A: Najpierw chciałabym porozmawiać z panem troszkę o historii organizacji, później o współpracy z innymi organizacjami i o współpracy z samorządem. Ale zacznijmy właśnie od tej historii – jakby Pan mógł tak w kilku zdaniach opowiedzieć o tym w jakich okolicznościach powstała organizacja. 
R: (..7) Środowiskowe Domy Samopomocy prowadzone przez Caritas archidiecezji krakowskiej powstały niemal natychmiast …yyy… kiedy porządek prawny to umożliwił. Chodzi o rok 1994, kiedy ustawa o zdrowiu psychicznym (..2) zalecała prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z przewlekłymi schorzeniami psychicznymi i niepełnosprawnością intelektualną. I tak .yy w roku .hh następnym 95 powstał ten .hh dom, w którym jesteśmy, czyli Środowiskowy Dom Samopomocy przy ulicy Komandosów 18. ..yy. Następnie powstał Dom Środowiskowy przy ulicy Wjazdowej (.2) Wjazdowej. .y i kolejny dom w następnym roku przy ulicy Pasteura. 
A: A mówi Pan, że to było związane z tym porządkiem prawnym, czyli wcześniej nie było możliwości tworzenia takich domów czy nie było takich zaleceń? 
R: Nie było, nie było możliwości, a bez podstawy prawnej .h to działanie byłoby zawieszone w próżni. Oczywiście .hh istniały jakieś jakieś inne sposoby (.4) pomagania ludziom .yyy tej kategorii, (.2) ale powiedzmy sobie, była to pomoc ograniczona, prawda, głównie (.2) szpitale były przeciążone, pobyty były wydłużane, pobyty w szpitalach psychiatrycznych. Największy też ciężar później troski o osoby z tymi obciążeniami chorobowymi spadał na rodziny, prawda? Państwo jak gdyby było mało zaangażowane w niesieniu pomocy, prawda, z kolei te instytucje pozarządowe (.1) one jeszcze jeszcze .hh też nie były takie mocne, rozwinięte w tym czasie, To były lata niedługo po transformacji, więc to się wszystko dopiero tworzyło, kształtowało. 
A: A mówił Pan że to było założone przez Caritas… kto był inicjatorem tego? 
R: Inicjatorem formalnie był właśnie Caritas, który w swoim statucie ma zapisane jako główny cel swojej działalności niesienie pomocy ludziom potrzebującym; (.1) potrzebującym, cierpiącym, ubogim. To wynika i z misji Kościoła, bo Caritas jest instytucją kościelną, jak i właśnie z tego całego dziedzictwa historycznego jakie jest udziałem Caritas. Bo Caritas działał w Polsce też przecież w Polsce przed wojną, prawda? (.2) .yy .hh Kardynał Franciszek Macharski formalnie powoływał, prawda, powoływał te instytucje, jego takie właśnie takie ośrodki poszczególne to potrzebna była z jego strony .mm taka właśnie formalna decyzja. A następnie zarząd Caritas powoływał zespoły, tak to się działo, że powstawały zespoły, które (.3) miały przygotować program działania, prawda?, miejsce też do prowadzenia tej działalności no i następnie (.2) pozyskiwanie uczestników tych zajęć, czyli odnalezienie, odnalezienie w środowisku lokalnym tych osób, które by były .yyy (2) uczestnikami zajęć, a w, no, potrzebie takiej, że są osobami ze schorzeniami psychicznymi czy też upośledzone umysłowo i potrzebują pomocy. 
A: A ta inicjatywa wyszła od ks. Macharskiego, czy była jakaś grupa osób, która dążyła do tego, żeby takie domy powstały? 
R: Prawdę powiedziawszy to nie potrafię powiedzieć (.3) .hh jak dokładnie, jak dokładnie zrodziła się ta myśl. (.2) No po prostu (.4) ustawa, ustawa o zdrowiu publicznym umożliwiła tworzenie tych domów i równocześnie zwróciła uwagę na istniejący problem społeczny, prawda? Wobec tego Caritas archidiecezji zareagował, można powiedzieć szybko, albo nawet natychmiast, że w swojej działalności trzeba objąć te osoby, które są zepchnięte często na margines społeczny i cierpią (.2) najbardziej przez to, że właśnie są stygmatyzowane ze względu na swoją chorobę, prawda? (.2) Różnego rodzaju przecież ((westchnięcie)) stereotypy (.3) istnieją odnośnie zachowania ludzi chorych psychicznie, ludzie się boją tych, tych osób, prawda, i wobec tego mało się nimi zajmują, ponieważ uważają że jest to do pewnego stopnia zagrożenie dla nich, prawda? Dla ich bezpieczeństwa. 
A: Dobrze, czyli tak podsumowując, takie najważniejsze przyczyny powstania to było po pierwsze to że istniał duży problem, jeśli chodzi o te osoby, one nie miały skąd czerpać pomocy; a druga rzecz – pojawiła się możliwość prawna, która umożliwiała powstanie domów środowiskowych. 
R: Tak, to były te, te, takie były, w sumie tak… 
A: I wspominał pan o celach, że tutaj cel powstania tych domów samopomocy to było przede wszystkim pomoc bliźniemu. Jak by mógł pan powiedzieć, jakie są inne cele? Przede wszystkim chodzi mi o to jakie cele stawiały sobie te domy środowiskowe na samym początku swojego powstania. 
R: Tak, tak… (.2) Takim, takim głównym celem to, to było przede wszystkim podtrzymanie i rozwijanie umiejętności, umiejętności tych osób do samodzielnego życia. (.3) A żeby w taki sposób pracować z nimi, tak organizować .yyy zajęcia w środowiskowym domu, żeby te osoby (.2) na swoją miarę, czyli ((westchnięcie)) w miarę swoich możliwości osiągały pewną samodzielność życiową. Tu chciałbym podkreślić, że, że chodzi .hhh w tym określeniu „samodzielność życiowa” .yy (.2) trochę o różne sprawy. Dla jednych to będzie .y (.3) uzyskanie możliwości (.2) pracy zawodowej. Powrót (.2) do, do pracy po dłuższej przerwie nieraz (.3) ale to chodzi, powiedzmy sobie szczerze, o osoby najsprawniejsze, prawda? Dla innych ta samodzielność będzie polegała na tym, że oni .yy w swoim środowisku lokalnym funkcjonować w miarę dobrze, będą mieli dobre relacje w środowisku rodzinnym, w środowisku sąsiedzkim, .yy, że będą mieli dostęp do wartości kulturowych. (.2) Dla innych będzie to ta samodzielność polegała na tym, że oni potrafią zadbać o takie sprawy .hmm życia codziennego, jak, jak będą potrafili się umyć sami .yy będą mogli spożywać posiłki .yy że potrafią robić jakieś zakupy, prawda, gospodarować też swoimi pieniędzmi (.4) .yy To wszystko co składa się na samoobsługę i równocześnie jakoś zaradność, prostą zaradność życiową. To (więcej wiedzy się nie) ze względu na stan zdrowia nie udaje się osiągnąć, prawda? 
A: Czyli to taki główny cel. A czy jeszcze jakieś inne cele? Ten cel główny, czyli ta taka pomoc w dojściu do samodzielności… 
R: To jest .hh (.5) te cele, te cele główne osiąga się poprzez, poprzez, poprzez (.2) zadania, zadania, które, które się stawia, i one polegają właśnie na tym, żeby, żeby motywować do aktywności. (.4) Gdy chodzi o osoby chore psychicznie to (.2)dla nich bardzo ważne jest to, żeby ich wyrwać z bierności. Z .yyy, z popadnięcia w taki stan (.3)nicnierobienia, lenistwa, apatii (.4) mówimy tutaj o terapii poprzez działania, o terapii zajęciowej, która jest taką metodą, taką (środką) właśnie budzenia tej aktywności właśnie u osób chorych psychicznie, czy też (.2) niepełnosprawnych intelektualnie. (.3) Ta aktywność pozwala im właśnie osiągać potem też pewną sprawność na co dzień, a także w określonych przypadkach planować i podejmować podjęcie pracy zawodowej. (.2) No ((westchnięcie)) z tym w naszych warunkach polskich jest jeszcze dość trudno dlatego, że rynek pracy jest wąski i ludzie w pełni zdrowi mają kłopoty ze znalezieniem miejsca pracy, .yy, a osoby chore to szczególnie, niemniej (.2) no powstają przeróżne, przeróżne inicjatywy. Też takie powstają (.3) instytucje, które próbują, próbują powoli zatrudniać osoby niepełnosprawne. To jest jeszcze nikły procent, ale tutaj na terenie na przykład Krakowa jest taki hotel ((namysł)) Pan Cogito, prowadzony przez osoby niepełnosprawne, oczywiście z pomocą ludzi zdrowych, ale większość jest zatrudnionych, to zatrudnione osoby (.3) z chorobą psychiczną, prawda? 
A: A właśnie, bo skoro Pan o tym mówi, że akurat to jest tak ciężko w tych naszych polskich warunkach zrealizować… A jeśli chodzi o inne cele, jak się udawało je zrealizować? 
R: ((namysł))(.3) No, inne cele to… 
A: Znaczy o te wcześniejsze cele, o których Pan mówił, o tej pomocy, o pomocy w dochodzeniu do samodzielności, jak to się udawało. Chodzi mi teraz przede wszystkim o ten początek istnienia organizacji. 
R: Czy jakby Pani jeszcze, jeszcze doprecyzowała o co, o co by .yyy o co chodziłoby Pani… 
A: To znaczy no bo mówi Pan, że tutaj przede wszystkim tym celem na początku z jednej strony… 
R: …Tak, tej samodzielności życiowej, tak… 
A: … Na początku też znalezieniem, też wspominał Pan o tym tutaj, jak się (zakładało ten dom pomocy) od początku, no to znalezienie najpierw tych osób, wyciągnięcie ich, zachęcenie do przyjścia tutaj, a później no właśnie pomoc w usamodzielnianiu się. Na ile to było możliwe, czy udawało się to wszystko zrealizować? 
R: (.2) Tak ((chrząknięcie)) (.3) Gdy chodzi właśnie o osoby, które trafiają do Środowiskowych Domów nie zawsze jest tak, że, że przyjdą, zgłoszą chęć uczestniczenia w życiu środowiskowego domu i w programie, jaki on proponuje. (.4) Bywa, bywa tak, że po krótkim czasie – to może trwać nieraz, nieraz dziesięć czy kilka dni, one rezygnują te osoby, prawda, (.2) z zajęć i nie stają się, że tak powiem, stałymi uczestnikami. I to jest taki przypływ-odpływ, przychodzą-odchodzą. Ale znaczna część tych osób, którym się proponuje udział (.2) przychodzi i pozostaje, prawda? Czyli to tutaj właśnie jest jak gdyby, jak gdyby (.2) ((namysł)) przejaw tej, tej skuteczności działania środowiskowego domu i równocześnie świadectwo o tym, że (.2) ta oferta, oferta zajęć, które proponuje się w tych ośrodkach wsparcia jest na tyle atrakcyjna, że jest przyjęta, prawda? Jest przyjęta i osoby pozostają. ((westchnięcie)) (.3) Gdy chodzi o badanie, o badanie skuteczności, prawda, .eee ((namysł))(.3) tych działań, to (.1) nie robi się jeszcze takich, takich spraw, takich, takiego monitoringu nie ma. My, jako ludzie pracujący od lat w tych, tych ośrodkach, bo .yy na przykład ja pracuję już prawie osiem lat, Pan Jurek, który jest tutaj kierownikiem tego to on pracuje dwanaście lat, .yyy.hh, (.2) to mamy swoje doświadczenia i swoją ocenę tej .yyy, tej działalności i widzimy przede wszystkim dobro, dobro .yy i skuteczność .yy działania Środowiskowego Domu w tym, że te osoby (.3).yy, po pierwsze, .yy (.2) poprawia się stan ich zdrowia. Polega to na tym, że są rzadziej hospitalizowane, albo wcale nie trafiają do szpitali, co przy (.2) poważnych schorzeniach psychicznych, takich jak schizofrenia (.3) jest częstym wydarzeniem. Średnio raz w roku ta osoba, która obciążona jest tym schorzeniem trafia do szpitala, a więc wydłuża się ten czas remisji choroby, prawda? (.3) Następnie te osoby odnajdują tu środowisko przyjazne dla siebie, to, co mówimy wsparcie, wsparcie społeczne to przede wszystkim jest to wsparcie tej grupy, która tu jest, prawda? Grupa jest złożona z terapeutów, zespołu terapeutycznego i (.1) z kolegów, koleżanek, którzy prawda uczestniczą w życiu środowiskowego domu. I to jest właśnie taka wspólnota, społeczność terapeutyczna, prawda? Przez te relacje, które się wytwarzają, przez te niezliczone rozmowy, jakie oni między sobą prowadzą… te osoby odzyskują zaufanie do, do człowieka, osiągają pewną otwartość na inne osoby, nie zamykają się w sobie, prawda, tak, jak to było wcześniej. Tak że to jest duże osiągnięcie. Nabywają też różnych, różnych sprawności, .yyy, nowych, albo rozwijają dawne poprzez zajęcia terapii zajęciowej. Będą to takie umiejętności w zakresie (.1) plastycznym, prawda, bo istnieją często, we wszystkich właściwie tych, tych naszych domach istnieją pracownie plastyczne, pracownie rękodzielnicze, istnieją pracownie kulinarne, gdzie się uczą też przygotowywać posiłki, pracownie gospodarcze, pracownie komputerowe, pracownie teatralne. (.1) .hh Ku własnemu zaskoczeniu, ku zaskoczeniu też .yy zespołu terapeutycznego osoby, które przedtem nigdy na przykład nie malowały, nigdy nie próbowały ((namysł)) aktorstwa ((śmiech)) okazują nieraz duże talenty w tym względzie. Tak ((namysł)). Mam też możliwości pokazania, zaprezentowania tych dokonań na zewnątrz poprzez (.1) różnego rodzaju wystawy, prawda, prac plastycznych czy też festiwale, przeglądy festiwali teatralnych – bierzemy w tym udział. Bardzo ważną rzeczą jest też pomoc, jaką środowiskowe domy udzielają rodzinie. Ta pomoc jest dwukierunkowa najpierw przez to, że .yy obecność tej osoby (.2) chorej, członka rodziny (.4) jest, jest wielkim trudem opieka nad tą osobą, jest wielkim trudem dla rodziny. Jeśli środowiskowy dom przejmuje opiekę nad tą osobą przez pięć dni w tygodniu od godziny ósmej do czternastej, to tym samym rodzina, a przecież tam rodziny są różne, są też i starsi rodzice, wyczerpani życiem, schorowani nieraz, to dla nich jest wielka pomoc, prawda? Po drugie .hhh (.4) poprzez, poprzez spotkania, kontakty .yy z rodzinami (.2) zespół terapeutyczny prowadzi (.3)jak gdyby, jak gdyby pomoc w sensie terapii tych osób, prawda, i (.3) przekazania im pewnej wiedzy o chorobie, o ((namysł)) prawidłowym .yyy traktowaniu i relacjach z osobą chorą psychicznie. Psycholog, który ((namysł)) zatrudniany jest w środowiskowym domu ma tutaj też wiele do zrobienia i świadczy pomoc także właśnie, rodzinom naszych podopiecznych. 
A: A ja chciałam się w takim razie spytać jakie bariery napotykają państwo przy realizacji tych celów w środowiskowych domach? 
R: (.8) To barierą podstawową jest ((namysł)) wyuczona, wyuczona bierność albo wynikająca też z choroby bierność i niechęć do aktywności. To jest chyba ten główny problem, żeby pobudzić, pobudzić do aktywności, wyrwać z nicnierobienia, z takiego przeżywania godzin i dni (.4) na przechodzeniu z kąta w kąt, nicnierobieniu, na pogrążaniu się w nudzie. I to jest chyba trudność podstawowa. I jest pewna też nieufność, ona, ona istnieje na początku, osoby, które się pojawiają nie wszystkie (.2) są skłonne do (.2) otwartego mówienia o swoich problemach. To muszą, muszą dopiero tego zaufania się dopiero nauczyć, nabrać tego zaufania i to jest, to jest pewna też istotna bariera, prawda, żeby te osoby (.3) obdarzyły zaufaniem ((namysł)) terapeutów pracujących z nimi jak również kolegów, których spotykają w środowiskowym domu. To są chyba te, te istotne przeszkody. Natomiast gdy chodzi o ((namysł)) (.5) inne sprawy to można by powiedzieć, że (.2) mamy pewne niedostatki finansowe, gdy chodzi… które jakoś ograniczają, ograniczają naszą, naszą działalność. Z pewnością można było by (.3) wzbogacić tę ofertę działań w środowiskowych domach, można było by jeszcze, jeszcze innego typu zajęcia prowadzić, czyli inne stworzyć pracownie. Można by te zajęcia prowadzić też na wyższym poziomie, zatrudniając jeszcze prezentujących wyższy poziom terapeutów, prawda, gdyby były na to większe środki finansowe, ale one zawsze były dosyć szczupłe. I tak na przykład w obecnej chwili takie, takie pozwolę sobie na takie porównanie .yy, że ((namysł)) istnieją też takie ośrodki wsparcia, .yy, które się nazywają Warsztaty Terapii Zajęciowej. One są przeznaczone dla osób młodszych – w środowiskowych domach nie ma ograniczenia wiekowego, gdy chodzi o wiek zaawansowany. Natomiast w Warsztatach Terapii Zajęciowej tam, tam przyjmuje się osoby, osoby młodsze, które rokują ze względu na swój wiek możliwość zatrudnienia, podjęcia pracy zawodowej. 
A: A jaki to jest wiek tak mniej więcej, czy wie Pan? 
R: W środowiskowych domach? 
A: Nie, nie, w Warsztatach Terapii Zajęciowej, do jakiego wieku przyjmują… 
R: Tak ostrego (rozgraniczenia wieku) nie podaje się, ale nie widziałem – praktyka tutaj pokazuje – że nie spotyka się osób na przykład pięćdziesięcioletnich. Jakoś pewnie w granicach pewnie czterdziestu lat, to jest chyba taka… 
A: …a czy to jest taka formalna granica czy ona wynika po prostu z praktyki? 
R: To jest, to, to jest nieformalna raczej, raczej granica, ona, ona wynika z tej, z tej logiki ((namysł)) jaka narzuca się, że jeśli ten ośrodek ma przygotować do pracy zawodowej, no to, no to chodzi o ludzi, którzy jakoś, jakiś czas mogą popracować. Jeśli ktoś, prawda, byłby już w takim, że, że podjęcie tej pracy jest krótkie, no to się nie opłaca, ale to przepraszam za tę dygresję, natomiast chodziło mi o wskazanie, że dofinansowanie może () w innym momencie, tam, właśnie na temat finansowania, nie wiem, czy Pani ma takie pytanie: dotacja na jednego członka w Warsztatach Terapii Zajęciowej w tej chwili wynosi 1400 złotych, natomiast w środowiskowym domu 850. Czyli jest tutaj dość duża różnica, prawda. 
A: Czyli mówi Pan, że tutaj ta bariera w takich, można powiedzieć, zewnętrznych to przede wszystkim bariera finansowa, jeśli chodzi o realizację celów, a czy jakieś jeszcze inne, oprócz tej finansowej, która dość ważna jest? 
R: No też na pewno, na pewno ((namysł)) .hhh, e bariery lokalowe, one istnieją. Środowiskowe domy, tak, jak i ten, one powstawały (.3) tak jak to było możliwe w tamtym czasie, prawda? Czyli nie, nie były, że tak powiem, od razu przystosowane do tej działalności, no tylko, prawda, było gdzieś wolne miejsce to po pewnych, raczej nie, niewielkich tam rozpoczynał działalność ten, ten środowiskowy dom. Ale zdajemy sobie sprawę, że lepsze warunki lokalowe one ułatwiają pracę i przebywanie tych osób, przecież chorych, prawda? A więc, gdyby były te…, metraż był większy, prawda, gdyby były różnego rodzaju pomieszczenia (.2), w których osoby mogą pracować, wypoczywać, no byłoby to z większą korzyścią dla nich. Jest tutaj taki problem, że .yy ustawodawca .yy dotąd nie wydał (.3) obowiązujących wszystkie domy środowiskowe w Polsce aktu prawnego, w których by standaryzował te instytucje, czyli określał w sposób jasny, że środowiskowy dom powinien mieć, prawda (.1) tyle a tyle metrów kwadratowych na jedną osobę, że powinny być (.2) toalety .hh, też w odpowiedniej liczbie i tak dalej – szczegółowo, prawda, określał też, już idąc .yy ((namysł)) (.3) do spraw może nawet, nawet ważniejszych kwalifikacje osób, które prowadzą środowiskowe domy. No to na przykład chodzi o kierowników – to jest ustawa o pomocy społecznej określa kwalifikacje, natomiast – gdy chodzi o osoby inne – nie ma, nie ma ścisłego określenia tych kwalifikacji… 
A: A czy uważa Pan, że to by ułatwiło funkcjonowanie domu, jeśli istniałaby taka, powiedzmy, standaryzacja? 
R: Myślę, że tak. Myślę, że tak, bo to byłoby ((namysł)) (.5) podwyższenie poziomu działalności, prawda, to by przyczyniło się do (.3) stworzenia lepszych warunków, tak ogólnie by to można ująć, stworzenie lepszych warunków dla osób, które spędzają tu sporo czasu jednak. 
A: A wspominał Pan na początku o tych problemach, które były na samym początku funkcjonowania domów środowiskowych. A czy patrząc na to, jakie są teraz cele – czy one się zmieniły, czy pozostały takie same? 
R: Pozostały. Pozostały takie same. Nie, to jest rzecz ((namysł)) (.3) która należy, że tak powiem, do istoty i specyfiki tego rodzaju instytucji, tego rodzaju ośrodków, ośrodków wsparcia. Tu… (.4) kierując się moim rozpoznaniem i doświadczeniem - nie bardzo, nie bardzo jest co zmieniać, prawda, ponieważ (.4) są to, są to ludzie, te, te ich niedomogi zdrowia one są określone i trzeba, trzeba tu wychodzić im naprzeciw, żeby jakoś za…za… (zaradzić) tej ich sytuacji życiowej, nieść, nieść pomoc, dostosowaną do ich potrzeb. 
A: A czy te bariery i ograniczenia, czy one się jakoś zmieniły, czy cały czas są takie, jak Pan wcześniej mówił, czyli z jednej strony… 
R: Też, tak… Też nie będzie, nie będzie tutaj, tutaj .yy zmian. (.3) Są przygotowywane w tej chwili akty prawne (.2) i one .hhh nie wiemy, jak, jak zafunkcjonują, prawda? Czy będą stwarzały lepsze warunki do działania środowiskowych domów, czy też .mmm przeciwnie, będzie, będzie tu ((namysł)) niedocenienie tej działalności i w jakiś sposób (.1) ograniczenie. Tak na przykład słyszę, że ma być ((westchnienie)) dość wyraźnie podniesiona w tym projekcie przygotowywanej nowej ustawy o pomocy społecznej we fragmencie dotyczącym środowiskowych domów .yy ma być wprowadzona dość wysoka odpłatność uczestników za pobyt. 
A: To znaczy odpłatność, która dotyka rodziny, czy… 
R: Rodziny bądź też, jeżeli są samodzielne finansowo te osoby, ich samych, prawda? 
A: A czy obecnie te osoby płacą za swój pobyt tutaj? 
R: Obecnie płacą, ale ((namysł)) w sposób .yy niewielki, żeby nie powiedzieć: symboliczny. Jest to, jest to w tym roku, od początku tego roku opłata w wysokości 10, 20 lub 30 złotych miesięcznie od osoby. Zależnie od dochodu na członka rodziny. 
A: A czy wiadomo, jak mają być podniesione te kwoty? 
R: ((namysł)) W projekcie jest pięć procent, pięć procent od dochodu na członka rodziny. To może, to może nieraz być .yy kwota dość znaczna. 
A: Jak Pan myśli, jak to może wpływać na uczestnictwo tych osób w warsztatach? 
R: Jest to, jest to niedobra sytuacja dlatego, że ((namysł)) (.5) te osoby najczęściej mają bardzo niskie dochody i jeśli im się jeszcze coś zabierze, muszą wnieść tutaj jakąś opłatę, no to stają się przez to jak gdyby ubożsi. Oczywiście my argumentujemy, prawda, że .yy sporo otrzymują tutaj, przebywając w środowiskowym domu, tak że wychodzi o taki, takie czysto materialne wartości, jak na przykład możliwość codziennie ciepłego posiłku, prawda? A niekiedy jest i drugi posiłek dodatkowy. Wiadomo, że to jest związane z kosztem i jeśli by ta osoba przebywała w domu to, to, to ten posiłek też by musiał kosztować. Tu otrzymuje ten, prawda codziennie. Ale jeśli wspomniałem o warsztatach terapii zajęciowej, to tam jest, jest jak gdyby nierówność traktowania przez ustawodawcę. Najpierw widoczna właśnie w tej wysokości dotacji: tam 1400, tu mamy 870. Po wtóre tam .yy uczestnik warsztatów terapii zajęciowej nie tylko, że nie wnosi opłat za możliwość udziału w tychże warsztatach, ale otrzymuje co miesiąc pewną kwotę kieszonkowego, tak to się nazywa, prawda? 
A: A jak sądzi, z czego wynika taka nierówność traktowania, jak Pan to ujął? 
R: Trudno mi jest powiedzieć, ((westchnięcie)) trudno mi jest powiedzieć ((namysł)).yy .hh dlaczego, dlaczego właśnie, jak gdyby uznaje się – tak można by było interpretować – że (.3) uznaje się za bardziej pożyteczną działalność warsztatów, a mniej pożyteczną działalność środowiskowych domów. (.7) Jedna i druga działalność jest potrzebna, bo tam działalność tamta skierowana jest do innej grupy osób, a tu jest trochę do innej grupy osób. W warsztatach terapii zajęciowej nie ma na ogół osób ze schorzeniami psychicznymi, a tutaj są. (.3) Tłumaczono, że są różne źródła finansowania. To znaczy .mm warsztaty terapii zajęciowej są finansowane z „pefronu”. Państwowego Funduszu (.2) Osób Niepełnosprawnych. 
A: A środowiskowe domy? 
R: A środowiskowe domy są finansowane z budżetu państwa. (.3) Z tej… Ze środków przeznaczonych na pomoc społeczną, prawda. Poprzez… z budżetu centralnego, przez Urząd Wojewódzki do gminy i gmina rozdysponowuje i równocześnie nadzoruje, bo ustawodawca tak to ujął, że .yyy działalność środowiskowych domów jest .yy zadaniem zleconym gminom. Jest, jest .yy (.5) właśnie centralnym .yy resortu, resortu .hh (.3) pracy. A… 
A: To o tym jeszcze tak za chwilkę porozmawiamy. A teraz żeby podsumować: te główne to jest przede wszystkim pomoc osobom… 
R: Tak… 
A: … z problemami psychicznym, albo z niepełnosprawnością, zapewnienie im tutaj możliwości rozwoju i samodzielności, z drugiej też strony pomoc całej rodzinie w funkcjonowaniu. Natomiast jeśli chodzi o te bariery – pewien lęk przed ujawnieniem się, przed uczestniczeniem tutaj w zajęciach i taka wyuczona bierność, a z drugiej strony te bariery zewnętrzne… 
R: Wyni… () może nie tyle wyuczona, ale wynikająca najczęściej z choro… z choroby, prawda? Bierność, bezczynność, niechęć, niechęć do podejmowania jakiegokolwiek działania, bardziej – jakiejkolwiek pracy, prawda? 
A:… a te zewnętrzne to problemy lokalowe i problemy finansowe. Ewentualnie – i ta taka niejednoznaczność ustawy… 
R: Tak, tak, tak, tak… Też właśnie to nie… (.2) .yy niedopracowanie, niedopracowanie legislacyjne i (.3) wynikające stąd kłopoty, prawda, że…, że .hh są różne sposoby (.3) prowadzenia też domów środowiskowych, prawda? Oczywiście, .hh to tak na marginesie, my tam w swoim środowisku mamy ze sobą kontakt i odbywamy takie cyklicznie spotkania, kierownicy i terapeuci… 
A: Pomiędzy domami… 
R: …Pomiędzy domami, prawda… Tak regionalnie – to jest najłatwiej i… i gdy chodzi o Małopolskę to takie właśnie spotkania one przedtem były częściej, teraz troszkę rzadziej, ale to jednak jest o tyle dobrze, że… jak gdyby… wymieniamy doświadczenia i staramy się utrzymywać jakby… podobny styl działania, prawda… 
A: Ja chciałam trochę porozmawiać o tym, jak zorganizowane są domy. Czy domy mają osobowość prawną? 
R: ((namysł)) Domy nie mają osobowości prawnej. 
A: Mhm… A czy była kiedyś ewentualnie myśl o tym, żeby przyjęły osobowość prawną? 
R: ((namysł)) Nie, nie, nie… nieznane mi jest, nieznane mi jest to… działanie czy takie usiłowania, żeby doprowadzić uznania osobowości prawnej. .YY NO ((weschnięcie)) jest to, jest to, jest instytucja usankcjonowana prawem, tak jak powiedziałem wcześniej, natomiast, natomiast ((namysł))to jest wszystko, to jest wszystko, prawda… - usta… jak wspominałem, zarówno Ustawa o Zdrowiu Psychicznym jak i Ustawa o Pomocy Społecznej , te dwa akty prawne, one… (.2) zalecają .yy (.3) powoływanie i prowadzenie takich ośrodków wsparcia, jakim są środowiskowe domy i to jest ten fundament. 
A: A czy Domy są organizacją pożytku publicznego? 
R: ((namysł)) To zależy przez kogo, przez kogo są prowadzone. Bo jeśli, jeśli właśnie rozmawiamy tu w Środowiskowym Domu Samopomocy prowadzonym przez Caritas Archidiecezji Krakowskiej to tak… Ale to Caritas jest tym .yyy (.3) tą instytucją pożytku publicznego. Caritas… 
A: A same domy? 
R: Same domy nie są. One, one na zasadzie włączenia, prawda, w ten organizm, jaki stanowi instytucja Caritasu – tak, ale samodzielnie – nie. Nie występują tu właśnie jako, jako podmioty samodzielnie działające. 
A: A czy Domy są członkiem Konfederacji albo Federacji Organizacji Pozarządowych? 
R: Nie… 
A: A ile obecnie członków liczy… znaczy właściwie nie można tutaj mówić o członkach, ale – ile obecnie uczestników pracuje w środowiskowym domu? 
R: W tym… to jest dwadzieścia osób… 
A: Mhm, dwadzieścia osób pracujących, tak? 
R: .yy Chodzi o uczestników… 
A: Aha, uczestników jest… 
R: Uczestników, tak. A… pracujących (.2) jest chyba ((namysł)) pięć osób. Pięć, prze… .yy pięć i pół etatu, to … sześć, sześć osób mamy… 
A: Czy to są wszystko etatowi pracownicy, czy nie? 
R: Tu w tym domu tak. Tu w tym domu to, to są pracownicy etatowi, ale ((namysł)) istnieją takie formy zatrudnienia i jest to, jest to w praktyce też stosowane, że .mm zatrudnia się na umowę zlecenie, prawda… 
A: A tutaj akurat w tym domu nie? 
R: W tym domu nie. 
A: A czy jeszcze zamierzają tutaj Państwo zatrudnić jakichś pracowników etatowych? 
R: Nie. Nie – ze względu na to, że środki finansowe .yy są w ograniczonej formie, .hh stąd też podwyższenia zatrudnienia, zwiększenie zatrudnienia wiązałoby się z uszczupleniem już i tak (.1) dość niskich wynagrodzeń pracowników. No i to by spowodowało z kolei taką reakcję domina, że te osoby, które pracują zaczęłyby planować odejście i poszukiwanie pracy lepiej płatnej gdzie indziej. Z resztą to jest, to jest właśnie ten ból .hh środowiskowych domów, że (.1) pracujący tu ludzie (.5) są niedowartościowani jeśli chodzi o wynagrodzenie. Nie chodzi tu o .hh jakieś, jakieś wielkie bardzo wysokie oczekiwania ale jeśli spędza się tu wiele godzin .hh ludzie pracujący mają swoje rodziny, no to, no to też właśnie .yy zarobki powinny być na takim poziomie, że, żeby pozwalały w miarę .hh spokojnie organizować też własne życie prywatne, zwłaszcza, jeżeli to jest .yy życie rodzinne, prawda? 
A: A czy korzystacie Państwo z pomocy wolontariuszy? 
R: Tak, tak… 
A: A ilu wolontariuszy tutaj pracuje w domu? 
R: ((namysł))(.4) W tym momencie, w tym momencie nie ma, nie ma. Nie ma w tym momencie nie ma… Ale to tak w ciągu roku to jest, na przestrzeni roku .yy kilka osób. Nie jest to duży ośrodek, tak, jak wspominałem dwadzieścia osób, dlatego też proporcjonalnie do tej liczby uczestników .yy nie ma, nie ma takiej potrzeby że… żeby tych wolontariuszy było zbyt wielu. Kilka osób, zależnie od możliwości, głównie to bywają studenci, pojawia się, prawda… Czasem są to osoby, które przygotowują się do takiej w przyszłości i chcą się zapoznać z funkcjonowaniem środowiskowego domu i to, to czynią na zasadzie pracy wolontarynej. 
A: A jak Pan ocenia zaangażowanie Tych osób, które tu przychodzą pracować jako wolontariusze? 
R: (.6) Jako dobre. Jest, jest, jest to (.5) dobra pomoc i widać, widać zaangażowanie u tych osób, prawda… 
A: A jak to się dzieje, że to są takie… bo mówi Pan, że kilka osób w roku… To ta współpraca jest taka krótkotrwała? Czy taka duża rotacja tutaj następuje tych wolontariuszy? Nie ma takiej stałej współpracy? 
R: Nie chcę, nie chcę tutaj, nie chcę wprowadzać w błąd, dlatego, że ((śmiech)) moja rola jest taka, że ja nie jestem tu na co dzień, na co dzień jestem w Woli Filipowskiej a to .mm (.1) mój, mój, że tak powiem nadzór jest, jest taki .mm (.3) dosyć oględny i ((śmiech)) najważniejsze, żeby nie zepsuć, jak ta () funkcjonuje, nie można, nie można tak ograniczać też swobody działania tych (osób), które tutaj działają, więc ja nie .yy że tak powiem nie wchodzę zbyt głęboko w szczegółowe sprawy, prawda? Jeżeliby Pani, .yy jeżeli sobie zapamiętamy sobie wspólnie ten problem to zapytalibyśmy pana Jurka bo on tutaj jest od dawna bo ja () dopowiedzieć. Nie, nie chcę po prostu… Bo jesteśmy w tym miejscu więc, niech on się wypowie, ja, gdy chodzi o Wolę Filipowską, no to, no to tam właśnie .yy mam też właściwie jedną wolontariuszkę, która jest taka wierna. Ona utrzymuje kontakt od, od paru lat (.2) no i ona zależnie od, od swojej sytuacji życiowej, która, która się też jakoś tam zmienia, bo na przykład pojechała do Anglii, tam była dwa lata, no to wtedy, z natury rzeczy, nie, nie, nie świadczyła tej pomocy. (.1) Ale wróciła, bo, bo tak, tak, taka była widać jej potrzeba i wróciła do Polski (.1) i niebawem wróciła do tej, do tej pracy wolontariuszki. No, to tak, tak, tak różnie, różnie to .yy bywa, zależnie od (.2) osobowości. Tam, ja mam tę, tę panią Kasię – ona jest osobą, która (.4) .hh sama jest też bardzo poważnie chora, nie pracuje zawodowo, więc ma pewne możliwości też, gdy chodzi o czas. Aczkolwiek zdrowie często jej niedomaga i no i to powoduje, że (.3) nie może przebywać, bo trafia do szpitala, prawda i no i wtedy jest wyłączona w ogóle z życia, prawda. Tak że, tak że w jej przypadku… Ale to taki, prawda, bardzo jednostkowy przykład taki przy… przypomniałem, przywołałem. Pana Jurka byśmy poprosili to by nam powiedział może więcej. 
A: A jak wygląda struktura organizacji? Bo Pan mówił, że tutaj nie przebywa, nie jest z tego Domu, tylko z Woli Filipowskie, tak? I sprawuje nadzór nad wszystkimi domami… jak to wygląda? 
R: Tak, tak, tak… ((śmiech)) (.4) No… .yy (.3) to jest sprawa taka trochę taka tajemnicza, no a ((śmiech)) (.4) nie wiem, jak to mam powiedzieć, prawda… No, powiem, powiem tak po prostu jak to było i już (.2) ale Pani niech tam tego, tego… nie wiem co, co z tego można byłoby powiedzieć (.2) .yy opublikować… 
A: …ale to, mówię, nie będzie później łączone z Panem w żaden sposób… 
R: .yy (.4) Miejski Ośrodek Pomocy w Krakowie, który jest tutaj, nadzoruje działalność Środowiskowych Domów .yy, no też kontroluje, kontroluje kwalifikacje osób, które tu pracują i jak powiedziałem, ustawa nie określa ściśle kwalifikacji terapeutów (.4) chodź na przykład no wiadomo, że psychologiem, psycholog nie zalicza się co prawda do .yy zespołu terapeutów, jest jak gdyby osobnym stanowiskiem w Środowiskowym Domu. Psychologów się () teście psychologicznym, prawda… Ale gdy chodzi o terapeutów to, .yy dopuszczane jest, żeby oni mieli średnie wykształcenie, oczywiście też .yy z przygotowaniem zawodowym w zakresie prowadzenia terapii zajęciowej. Najlepiej jest widziany, jeśli ma wyższe wykształcenie, na przykład pedagogiczne, .mmm to wtedy, to wtedy jakby jakoś to podnosi poziom, albo kierunkowe, gdy chodzi o plastyka, to dobrze jest, gdy on tam właśnie jest jakimś artystą, prawda, wykształconym. Natomiast ściśle ustawa, ustawa o pomocy społecznej określa kwalifikacje kierownika i między innymi jest taki, taki wymóg, żeby, żeby kierownik .yy miał ukończone studia organizacji pomocy społecznej. (.2) I tak jak powiedziałem, od… w Krakowie zaczął to egzekwować, domagać się, że, że, że… to właśnie jest konieczne… (.2) jest konieczne… I stąd też (.2) ja jestem tym kierownikiem nadzorującym wszystkie te… te trzy Domy w Krakowie i czwarty w Woli Filipowskiej. Tamten właściwie to .mm na co dzień prowadzę. Ponieważ, ponieważ mam… mam studia skończone .yy.hh no i to jest… to jest ta tajemnica, prawda, że… że ja… a te osoby nie mają właśnie formalnie ukończonych tych… tych właśnie czy podyplomowych, czy… czy normalnym tokiem studiów z organizacji pomocy społecznej. To ściśle tak właśnie się to naz… określa: organizacja pomocy społecznej. 
A: I to jest na zasadzie takie umowy z MOPSem, że Pan jakby zajmuje się tymi… ma nadzór nad tymi wszystkimi domami, a tutaj kierownicy są… 
R: ((wchodzi w słowo)) Tak, ja jestem… ja jestem nad… nazywany .yy kier… ja jestem kierownikiem, gdy chodzi o struktury, ja jestem kierownikiem, prawda, natomiast oni .mmm w tej strukturze zatrudniają i mają… pan Jurek, czy tam będzie na Wjazdowej pan Maciek, pani Agnieszka na Pasteura .yy pełniący obowiązki kierowników. 
A: Aha, czyli to są takie osoby… 
R: Tak… tak.. tak… () pełniący… osoby… a jeszcze, przeprasza – źle się wyraziłem, zastępcy kierownika… zastępcy… zastępcy kierownika. (.3) Oni zastępują kierownika. 
A: I to jest tak jakby zarząd, jakby to można powiedzieć, bo chodzi mi o taką formalną strukturę. Czyli jest Pan jako kierownik i są zastępcy kierownika i czy jeszcze jakieś inne osoby oprócz terapeutów… 
R: Terapeuci, tak, jak wspomniałem, jest też zatrudniony psycholog, jest zatrudniony rehabilitant czy fizjoterapeuta to… to jest możliwe, prawda… no… 
A: A jak często się Państwo spotykacie, jeśli chodzi o kierownictwo i zastępców kierowników tych domów? 
R: (.4) No… spotykamy się przy (mojej… obecnie… ) przynajmniej raz w tygodniu. Jest… jest… (możliwa… dokonuje się), prawda… Natomiast .mm zespół terapeutyczny, terapeutów spotyka się codziennie (.3) no i codziennie na bieżąco… na bieżąco też ocenia swą pracę. A co tydzień też jest… jest takie spotkanie dłuższe też właśnie, () w tygodniu, który mija i () które się pojawiły w ciągu tygodnia no i planowany… planowany na następny tydzień. Planuje się… 
A: I to już wszyscy tak jakby zatrudnieni spotykają się w obrębie danego domu? 
R: Tak… tak… Planuje się prace .yy planuje się prace na cały rok, ale także na miesiąc, każdy z terapeutów pisze… pisze plan pracy właśnie… 
A: A jak wygląda Pana współpraca z kierownikami, to znaczy z zastępcami kierownika? 
R: (.4) No… moja praca polega na tym, żeby… ta współpraca polega na tym, że ((namysł)) no… jestem informowany na bieżąco jak… jak… jak jest planowana praca i jak ona przebiega, jak również .yy (.5) przekazują mi kierownicy sprawy administracyjne, niektóre sprawy, które wymagają (.2) reprezentacji na zewnątrz, prawda… Wtedy ja to przejmuję. (.3) No, to chodzi… to chodzi… o… o spotkania, prawda… w urzędach, .yy czy też… czy… najczęściej to… to.. to właśnie jest w tym ośrodku pomocy społecznej, tak że właśnie to reprezentowanie też .yy na zewnątrz to do mnie należy i właśnie kierownicy mi przekazują… przekazują. No… gdy chodzi .yyy .ooo też .yy o aktywność czy inspirację z mojej strony to ona… ona polega… polega na tym, że .hh pewne… pewne informacje, które są przekazywane mi na… na innych forach, na przykład na spotkaniach tych kierowników, które mają też czasem taki charakter szkoleniowy, prawda… no ta ja (sobie) przekazuję tutaj, żeby to było uzgadniane w planowaniu tej pracy poszczególnej w ośrodkach. 
A: A jak wygląda podejmowanie decyzji w tych środowiskowych domach? Do kogo należy to podejmowanie decyzji w sprawach, powiedzmy, funkcjonowania domu? 
R: (.5) Zasadniczo do… do zastępcy, on jest odpowiedzialny – zastępca kierownika jest odpowiedzialny za funkcjonowanie domu. .hh No, zarówno, gdy chodzi o sferę bytową, materialną, tak więc no to, żeby… żeby było((śmiech)) ciepło w domu, żeby była woda, żeby .yy codziennie ten… ten… posiłek był przygotowany i podany… tak to… to właśnie zastępca kierownika. .mm On to.. on to organizuje, jak również… jak również jest odpowiedzialny za tę pracę merytoryczną, czyli… czyli prowadzenie… prowadzenie terapii zajęciowej (.4) Zatrudnianie… zatrudnianie osób u nas jest w ten sposób, że z propozycją wychodzi – może wychodzić – kierownik… zastępca kierownika () zatrudnianie, ale umowy podpisuje dyrektor Caritasu, nie ja. Nie ja… nie ja, tylko… tylko dyrektor. Ja podpisuję urlopy – kierownikom… kierownikom podpisuję umowy. 
A: A czy te decyzje konsultowane są z Panem? 
R: Odnośnie zatrudnienia? 
A: No… chociażby. 
R: ((namysł)) Tak… tak. Z tym, że ja tu muszę dodać (.3) moja funkcja jest (.3) niedawna i ma krótką historię ((śmiech)), ponieważ teraz jesteśmy w marcu, a ja zacząłem od czerwca ubiegłego roku tak funkcjonować, przy tym prawdę powiedziawszy, to… to… to praktycznie było to jeszcze później, bo tak formalnie zostałem zgłoszony jako kierownik do… do… do MOPSu od początku czerwca, ale… ale tutaj jeszcze był poprzednik, więc on jeszcze tak kończył tutaj swoją działalność, był… był w okresie wypowiedzenia, i to jeszcze on trochę tutaj pracował, a (.3) ja później tak, od września, października. 
A: A jakie decyzje podejmowane są jeszcze przez Caritas, powiedzmy odnośnie funkcjonowania domów? 
R: (.5) No, na przykład ((śmiech)) Caritas ustala… ustala .yy strukturę wynagrodzenia pracowników, prawda? (.6) Co jeszcze… co jeszcze należy do .yy gdy chodzi .oooo merytoryczną działalność to tutaj Caritas, jako instytucja (.4) nie wnosi ze swej strony jakichś planów… no może… może jedynie… jedynie… (.4) pewien aspekt religijny jest tu uwzględniany, mianowicie że Caritas jest instytucją kościelną, wobec tego .yy proponuje się… proponuje się, bo to nie jest na zasadzie .mm obowiązku, jest to najzupełniej dobrowolne, proponuje się więc uczestnikom niekiedy udział .yy w wydarzeniach religijnych. Na przykład jest (.3) dzień patrona Caritasu, brata Alberta, to jest 11 czerwca… no więc wtedy jest .yy zaproszenie do udziału we Mszy Świętej, czy jakieś tam przy tej okazji imprezy organizowane. 
A: Ale to jest na zasadzie bardziej zaproszenia, nie tego… 
R: ((wchodzi w słowo)) Tak… tak… tak. 
A: I czy wszyscy biorą w tym udział, czy… 
R: Nie wszyscy. Ci, którzy chcą. Bo jeszcze… jeszcze tutaj jest też taka tradycja się wytworzyła też to… nie na zasadzie… nie na zasadzie polecenia służbowego, ale tak (.2) na zasadzie praktyki i też, powiedzmy sobie wzbogacenia naszego życia, że przed Bożym Narodzeniem jest organizowane takie spotkanie wigilijne, prawda, przy tym Wielkanoc – to jest spotkanie wielkanocne, prawda… i to należy już do tradycji domów, że ((urywa)) To jest też dobrze też przyjmowane przez podopiecznych, że oni… że oni właśnie chcą… chcą uczestniczyć w… ((urywa)) Tak przed Bożym Narodzeniem coś tam też otrzymują prezenty ..yy jakieś na gwiazdkę, więc to… więc to tym bardziej… no… Jeszcze… jeszcze bym powiedział w ten sposób, że Caritas też ((namysł)) wspomaga… wspomaga częściowo materialnie właśnie .yy (.3) działalność Środowiskowych Domów, przekazując .yy pewne ilości żywności. Oczywiście tę żywność Caritas otrzymuje najczęściej właśnie w ramach pomocy unijnej, ale (.2) no… chce też kierować tutaj do Środowiskowych jakąś część tej żywności. To jest wykorzystywane .hh na miejscu, przez to, że się przygotowuje z tego też posiłki. Nieraz… nieraz jest to też jakaś pomoc, ale to już teraz coraz mniej, o… odzież, gdy chodzi o odzież też… też Caritas przekazuje jakąś… jakąś odzież do rozdania. 
A: Czyli tak podsumowując, jeśli chodzi o te relacje: Caritas zajmuje się taką stroną formalną zatrudnienia i podziału wynagrodzenia i czy to jest konsultowane na przykład, mówi Pan, że ewentualnie zatrudnienie tak, ale ten podział wynagrodzenia, czy to jest konsultowane , na przykład, z Panem albo kierownikami? 
R: (.5) ((śmiech)) Nie. (.4) Owszem, takie konsultacje istnieją, ale… no powiedzmy sobie szczerze ostatnie słowo zawsze należy do spraw… podejmującego decyzję, w tym przypadku jest to ksiądz dyrektor, prawda… Więc ((namysł)) tak… tak to należy rozumieć – te konsultacje… one mniej lub bardziej są uwzględniane. 
A: Ale ostatnia decyzja… 
R: ((wchodzi w słowo)) Tak… tak… tak… 
A: Dobrze, czyli to było ten (poziom) Caritasu. Pan zajmuje się tak jakby całą reprezentacją Domów Środowiskowych na zewnątrz, jest Pan formalnym kierownikiem, natomiast kady dom ma jeszcze zastępcę kierownika, który zajmuje się sprawami funkcjonowania poszczególnych ośrodków, czyli poszczególnych domów. A czy właśnie zastępcy kierownika w tym zarządzaniu, przy tym podejmowaniu decyzji w domach, czy biorą pod uwagę ewentualnie jakieś sugestie osób pracujących, czy to są takie decyzje, które podejmują sami? 
R:(.3) No z całą pewnością biorą... biorą pod uwagę te sugestie dlatego, że (.2) złożoność... złożoność działalności, spraw, które się dzieją, wynika z (.3) tych problemów, które przynoszą z sobą uczestnicy, prawda... I... z natury rzeczy jedna osoba nie jest w stanie ogarnąć tego... tego... tego... bogactwa... bogactwa spraw, które... które właśnie są wnoszone przez... przez domowników, przez uczestników. I tu jest wręcz konieczna wymiana... wymiana, nieustanna wymiana opinii i współpraca, ażeby dobrze (.4) prowadzić całą działalność. I... Jednostkowo to na pewno by się nie udało to dobrze zrobić – musi być ten... jest jak gdyby wyższa konieczność życiowa... 
A: Dobrze... a teraz chciałabym porozmawiać trochę z Panem o współpracy między organizacjami tutaj w Krakowie, w regionie, w województwie... 
R: ((wchodzi w słowo)) ...to będzie mi trudno... no... właśnie... może tutaj poproszę pana Jurka... 
A: ... Ale nie... nie, to chodzi mi... Pan, jako kierownik, co jest mi w stanie powiedzieć... no... jak to ewentualnie u Pana wygląda w takim razie. Bo chciałam się dowiedzieć – z jakimi organizacjami kontaktujecie się Państwo tutaj w mieście albo w ogóle w całym województwie? No... chodzi mi przede wszystkim o takie organizacje pozarządowe... No bo z jednej strony wiem, że państwo się między sobą orientują, ale powiedzmy, że jeśli rozmawiamy tak o tych domach jako... tak ogólniej bardziej, to – z jakimi organizacjami innymi, pozarządowymi kontaktujecie się? 
R: .mm No więc tak... na pewno... na pewno jest to kontakt (.3) z parafią, bo to jest najbliższy, prawda... .mm Tak... jest to... jest to kontakt taki właśnie .yy, też... (.3) wynikający z potrzeby życiowej, ponieważ to miejsce jest własnością parafii, prawda... Podobnie jest w przypadku Domu przy ulicy Pasteura, to jest na Białym Prądniku... i... na Wjazdowej tam jest... tam jest troszkę inaczej - tam jest osobny dom... tam jest .yy już chyba () Caritasu. .yy (.6) Mnie tu jest o Krakowie trudno powiedzieć, wie Pani? 
A: A ewentualnie może Pan też mówić o tym domu, w którym Pan pracuje... 
R: Tak... To...to...to... byłoby łatwiej. .hh Kontakty... kontakty z zespołami szkół, prawda... najbliższy .yy tam... też... działające szkoły... zespół, dlatego, że to jest szkoła podstawowa i gimnazjum, prawda... Polegało to między innymi – te nasze... te nasze kontakty – na (.4) zapraszaniu i uczestnictwie w takich wydarzeniach kulturalnych. Szkoła przygotowywała jakieś... jakieś prawda... .yy przedstawienia teatralne, zapraszała nas, albo przychodziły klasy całe, prawda... i tam w Domu prezentowały. Ponieważ my też tam prowadzimy terapię teatralną, to z kolei ich tez tam zapraszaliśmy do siebie. I tak to dość... dość ładnie .mm funkcjonowało... troszkę w czasie przeszłym, bo ta pani, która była tam najbardziej aktywna została radną i potem już brakło jej czasu i nie robiła tego. Ale... ale myślę, że to do tego wrócimy. Korzystaliśmy też, gdy chodzi o szkołę (.2) z boiska sportowego, żeby... żeby właśnie mieć też możliwość .yy takiej terapii ruchowej, sportowej... szkoła nam użyczała boiska. Dalej .mmm z taką instytucją, jak Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych też wspópraco... .mm ...waliśmy, bardzo... bardzo prężnie działające .yy działające organy społeczne .yy między innymi stowarzyszenie właśnie tamtejsze prowadzi dom kultury, prawda... i też program... program działania tego domu kultury jest dosyć ciekawy. Myśmy tam wielokrotnie organizowali wystawy naszych... naszych prac, .yy także braliśmy udział w prezentacji przedstawień bożonarodzeniowych – jasełek. To właśnie sprawa tej współpracy ze stowarzyszeniem. Z kolei oni .yy organizując takie... takie imprezy okolicznościowe (.4) zapraszali nas do współorganizacji (.2) mieliśmy takie przez... przez parę lat organizowane wspólnie piknik rodziny. Kiedyś udało nam się wspólnie zorganizować taki... taki letni piknik... w okresie letnim piknik dla osób niepełnosprawnych. 
A: Mhm... Czyli tak: parafie, ta szkoła, Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych... Czy jakieś jeszcze organizacje, stowarzyszenia, fundacje? 
R: .yyy Dalej... dalej to .yy też mieliśmy pewną, jak się to nazywa – koło... koło gospodyń wiejskich, też mieliśmy taką współpracę. 
A: A czy ona ciągle istnieje? 
R: Istnieje. Tam jeszcze... właśnie... istniało... (dziwne)... ale to poprzez jedną osobę, która pracowała u nas i ona tam miała znajomą i... tak się to tam właśnie nawiązało... Te panie... te panie .yy prowadziły pewne zajęcia (.3) tego typu, że uczyły robić stroiki świąteczne, prawda... Przyjechały raz i drugi i pokazywały, jak... jak to można sobie poradzić i bardzo pięknie... prawda... z wykonaniem stroików. No... (we firmie) też tam... też na takiej uroczystości opłatkowej (u nich). 
A: Czyli czy to są wszystkie takie organizacje, z którymi Państwo... bo tam... to, jak państwo z nimi działają, to () 
R: ((wchodzi w słowo)) ... jak rozumieć, na przykład, jeszcze... czy... czy Poradnia Zdrowia Psychicznego to... to nie jest... raczej nie chodzi o tego rodzaju... 
A: Nie, nie... to nie. Raczej takie stowarzyszenia, fundacje – coś takiego... 
R: (.5) ((namysł)) Chyba to byłoby tyle... bo to, powiedzmy, tam... tam jest środowisko nie takie... takie... to .yy też .yy uboższe, bo... bo wiejskie i Krzeszowice też nie... nie są wielkim miastem, to jest miasteczko dziesięciotysięczne, więc tam .yy tak się nie dzieje... A! Tam jeszcze... jeszcze współpracujemy z ośrodkiem .yy z ośrodkiem kultury... z Ośrodkiem Kultury w Krzeszowicach... tak... ośrodek kultury... też ta współpraca polegała właśnie na... (.2) organizowaniu wystaw, udziały w kiermaszach przedświątecznych, .yy no w takim przeglądzie... przeglądzie prezentacji teatralnych. To też taka dosyć oży... ożywiona współpraca – właśnie z Ośrodkiem Kultury w Krzeszowicach. 
A: Mhm... czyli ta współpraca polega na takim... organizacji wspólnych... 
R: Wspólnych przedsięwzięć, najczęściej kulturalnych... A tutaj () takich... .mmm no... relaksujących czy rekreacyjnych, bym... bym powiedział, prawda... 
A: A dlaczego akurat z tymi organizacjami wybrali państwo, dlaczego akurat z tymi organizacjami państwo współpracują? 
R: ((namysł, śmiech)) (.4) Dlatego, ze one były chętne do współpracy ((śmiech)) .yy A ta chęć może moja tak () to ująłem, natomiast... natomiast no... jest to... jest to (argument) jes taki, że w jakiejś mierze działalność tych organizacji (.4) w sposób .hh wyraźnie... albo... albo... albo ukryty zawiera w swoim programie właśnie współpracę ze wszystkimi ludźmi, tak że... tak że właśnie z .yyy z ludźmi niepełnosprawnymi. Jest to (.2) przez te organizacje (.3) nie tylko... nie tylko tolerowane, ale uważane za (.4) potrzebę życiową i spełnienie... spełnienie pewnej misji w sensie integracji społecznej właśnie, tych... tych ... tych osób, prawda... Z resztą () środowiskowego domu też właśnie jest tutaj to wielkie zapotrzebowanie na integrację społeczną, dlatego, że tak ogólnie... i to jest bardzo ważne... że... .yyy nie chodzi o to, żeby środowiskowy dom był taką wysepką, prawda... odgrodzoną od życia., od społeczności... () ... ale przeciwnie, żeby on pomagał żyć uczestnikom (środowiskowych) w tej społeczności, żeby... żeby ich wiązał, integrował, prawda... z tą społecznością. Dlatego wszelkie... wszelkie właśnie działania, które pomagają w tym .mm są równocześnie spełnieniem tego... tego ważnego... ważnego celu .hhh jaki ma na względzie działalność środowiskowego domu. Żeby integrować ze społeczeństwem (.3) osoby, które tu przychodzą... 
A: Mhm... Czyli przede wszystkim wynikało to z tego, że macie tak jakby państwo wspólne cele, czyli ta integracja... 
R: ((wchodzi w słowo)) ... tak! 
A: Państwo, jeśli chodzi o tą integracje osób chorych psychicznie albo niepełnosprawnych ze społeczeństwem, a ze strony tych innych organizacji – one tam maja szersze cele, które w ten państwa cel się wpasowują... 
R: Tak... ale równocześnie to... to... .yyy jest też .yy no... (.3) oferta pewnych wartości, prawda? Bo jeśli tak, jak... jak .yy powiedziałem - .hh (.4) my w środowiskowym domu potrafimy coś przygotować, takie .yy prace, na takim poziomie, że można zrobić wystawę społeczną (.3)czy też przygotować .yy jakieś na w miarę dobrym poziomie przedstawienie .yy i to... i to oddajemy. To jest to... jest to też .yy no wzbogacenie (.3) tego... tego naszego partnera, z którym współpracujemy. (Zwłaszcza), że... że... on może... może właśnie też się zaprezentować tej szerszej społeczności lokalnej, że – o właśnie – my tu pomagamy .yy środowiskowemu domowi, ale oni takie dobre rzeczy potrafią zrobić, prawda? No i to jest takie... takie właśnie... taka jak gdyby promocja i korzyść... korzyść obustronna, prawda... Jest to wymiana, w gruncie rzeczy, wartości, prawda - wzajemnych... 
A: A proszę powiedzieć, czy otrzymywaliście państwo pomoc od jakiejś organizacji? 
R: Nie. 
A: A czy sami udzielaliście państwo jakiejś pomocy innej organizacji? 
R: ((namysł)) (.5) Też nie... My nie mamy... nie mamy takiej możliwości udzielania pomocy jako... jako .mm środowiskowy dom, bo nie mamy na to... na to środków. Oczywiście .yy.hh jednostkowo i sporadycznie (.3) czasem takiej pomocy się udziela, no na przykład .yy (.4) jakieś osoby ze środowiska, w którym działa środowisko potrzebują rehabilitacji, nie mogą tej rehabilitacji .yy gdzieś uzyskać ze względu na odległe terminy, a my mamy zatrudnionego rehabilitanta i mamy jakiś tam sprzęt, więc zdarzyło się, że... parokrotnie że jakieś tam osoby trochę sobie poćwiczyły, odbyły tę rehabilitację u nas, prawda... 
A: A jeśli chodzi o panów organizację – bo to mówił tutaj pan o takiej pomocy... 
R: ((wchodzi w słowo)) Nie. .yyyy osobom fizycznym... 
A: ...tak, a z państwa strony pomoc innym organizacjom? 
R: Nie... nie... nie... nie mogę sobie przypomnieć. 
A: A chciałam się zapytać – co Pan rozumie poprzez „współpracę między organizacjami”? 
R: ((namysł)) (.6) .yy ((śmiech)) jest to... jest to w moim rozumieniu wymiana (.5) wartości, które się wypracowało (.2) u siebie, prawda... w swoim... w swoim... w zakresie swojej działalności. 
A: A jakie to mogą być wartości? 
R: No to są... to są wartości z kręgu kultury, prawda... głównie... W tych naszych doświadczeniach to była jakby .mm wymiana no.. pewnego rodzaju wymiana kulturalna, prawda... Także... także... no... wartości takie .yy (.6) z zakresu .hh (.3) rekreacji sportu – tak też... w tym aspekcie. 
A: Czyli tak, ja Pan mówił wcześniej – z jednej strony wystawy, albo ewentualnie też te... udzielenie sobie (usług), pożyczenie boiska – ze szkołą, czyli... czyli na takiej zasadzie... 
R: Tak... tak... tak... 
A: ...A jak to wygląda obecnie tutaj w mieście albo może, nie wiem, czy Pan będzie wiedział, w przypadku tego domu wygląda taka współpraca między organizacjami? Bo jeśli nie, to ewentualnie odnośnie pańskiego Domu... 
R: Nie... nie będę... nie będę .yy wymyślał, bo ... wtedy bym wymyślał... ((śmiech)) 
A: Dobrze, to w takim razie prosze mówić o tym Domu, w którym Pan pracuje. Jak tam... bo rozumiem, że to jest w mieście... miasto czy wieś? 
R: Wieś. 
A: Wieś... Czyli jak w takim razie tam wygląda taka współpraca między organizacjami? 
R: .yy Chodzi Pani o... w tej chwili o... o jaki aspekt? 
A: Ogólnie... To, co mi Pan mówił. Mówił Pan, że współpraca jest taką pewną wymianą wartości, które są wypracowane. Czyli takich... ewentualnie tego, co Państwo robią, tak? J jak to wygląda w państwa ()... 
R: Już to powiedziałem, nie? 
A: Ale chodzi mi nie tylko o państwa organizację, ale ewentualnie też o inne... 
R: (.5) Nie bardzo... nie bardzo wiem o czym mógłbym tu powiedzieć poza powtórzeniem tego, co powiedziałem... Nie znajduję... nie znajduję .hhh gdy chodzi o moją wiedzę, że... żebym tutaj coś nowego potrafił powiedzieć. Przepraszam ((śmiech)) 
A: W takim razie proszę... bo Pan tam mówi, jak powinna wyglądać taka współpraca. A... powinna być taką wymianą wartości... czy ewentualnie coś jeszcze? Bo chodzi mi o to, żeby mi Pan powiedział jak, Pana zdaniem, powinna taka wyglądać, można powiedzieć – idealna współpraca między właśnie organizacjami pozarządowymi? 
R: ((namysł))(.5) Jak powinna wyglądać... (.3) hmm... 
A: Ewentualnie – co można... jak ona powinna wyglądać, żeby powiedzieć, że taka współpraca jest dobra? I taka współpraca pomaga tym wszystkim organizacjom, osobom, które są w to zaangażowane? 
R: (.5) No mogłaby być (.3) intensywniejsza może, w tym sensie, że .yy tych... tych... wspólnych przedsięwzięć mogłoby być więcej, prawda... To by... to by... to by było wtedy bardziej wzbogacające. Ale .hh (.3) do jakiego stopnia jest to praktycznie możliwe to trudno powiedzieć. To ma też swoje granice, prawda... bo .mm możemy... nie możemy też zupełnie .yy zużyć sobie tego programu pracy, jaką mamy w Środowiskowym Domu na rzecz nieustannego wychodzenia... prawda... na zewnątrz i spotykania się właśnie... właśnie z ludźmi z innych organizacji i współpracowania z nimi, bo wtedy (.3) zagubilibyśmy też specyfikę naszego działania, a z kolei też mogłoby to właśnie ta zwielokrotniona ilość kontaktów źle wpływać na (.4) zdrowie naszych... naszych uczestników. No bo to ciągle... ciągle jest... musimy mieć na względzie, że pracujemy z osobami chorymi. I choć one są często () leczone, nieustannie leczone, ale ta choroba pozostaje więc tutaj umiar w tym jest... jest i umiar też potrzebny. To może taki... takie dziwne jest .mm nieco stwierdzenie, ale.. ale właśnie... owszem (.3) uważam, że (.3) (nagłe) zwiększenie tych kontaktów mogłoby jeszcze mieć miejsce, czyli ta współpraca to mogłaby być szersza. .yy (.5) Ale do... do pewnych granic... pewnych granic. 
A: A czy to dotyczy tylko takich organizacji jak właśnie państwa domy, czy też innych? Bo chodzi mi o tez zagrożenia, które Pan wskazał, że jeśli te kontakty będą takie zwielokrotnione, to organizacja może stracić trochę na realizacji tych swoich podstawowych celów... 
R: Tak... tak... 
A: Czy to dotyczy tylko państwa... czy to jest specyficzne tylko dla państwa czy dla wszystkich organizacji? 
R: Moim... moim zdaniem jest to chyba taki .mm (.2) takie stwierdzenie, które (.3) mogłoby mieć zastosowanie i prawdopodobnie ma zastosowanie do... do wszystkich innych, prawda... .hh (.6) kontaktów (społe)... kontaktów na zasadzie współpracy różnych organizacji, prawda... Organizacja każda musi... musi też no mieć... (.3) mieć możliwość .yyff wypracowania jak... czegoś, żeby... żeby mogła z kolei wychodzić do innych, prawda? Musi coś zaoferować, a to się (.3) bierze przez pracę... dla siebie właściwą, zgodną, powiedzmy, ze statutem, z programem działalności jaką... 
A: Dobrze... a ja chciałabym tutaj sobie spisać te organizacje, które mi Pan mówił... o których mi Pan mówił... to było Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych... 
R: Tak... 
A: A jakiego rodzaju jest to współpraca? Teraz tak... tak chciałam... czy przedsięwzięcia wspólne? Czy wspólne inicjatywy? Czy wymiana informacji? Udzielanie pomocy, na przykład, finansowej?... 
R: ((wchodzi w słowo)) Wspólne... wspólne przedsięwzięcia... tak... Przede wszystkim wspólne przedsięwzięcia... 
A: Czy jeszcze jakaś inna? 
R: Nie, to... to... to jest... to jest główny nurt tego... tego... tej współpracy... 
A: A kto tutaj zainicjował współpracę? 
R: (.5) ((westchnięcie)) No... to... to chyba było ze strony Środowiskowego Domu, prawda... Ale tutaj był natychmiastowy odzew tu... tu głównie chodziło... chodziło o jednego pana bo to często tak jest, prawdę powiedziawszy, we wszystkich organizacjach, że... że... że jest takie... taki spiritus movens – jedna, druga osoba, która... no mam jakąś wiedzę i ma wielką .yy chęć działania i przy tym pewne umiejętności, że jej jakoś się to udaje no i ona ciągnie to, prawda... całą jak gdyby – czy większość tej... tej pracy. I tam też tak było. 
A: Z jakiego powodu państwo współpracują? 
R: (.5) Przede wszystkim dlatego, że... że... że, tak jak wspomniałem, chodzi nam o integrację uczestników ze społecznością lokalną... Potrzeba integracji... 
A: Mhm... A od kiedy Państwo współpracują ze sobą? 
R: Od początku działalności. 
A: Czyli od którego roku? 
R: Tam od dwa tysiące jeden. 
A: Mhm... A jak często? 
R: (.5) Jak często? Hmmm...(.3) Te... te... te okazje... no to... różna to jest częstotliwość, ale to jest (.5) kilkakrotnie, przynajmniej kilkakrotnie w roku, prawda... zdarzają się... takie te... wspólne przedsięwzięcia. 
A: Od czasu do czasu czy często? Czy regularnie? 
R: (.5) Można by powiedzieć, ((namysł)) że często. 
A: A w przypadku... rozumiem, że to stowarzyszenie prowadzi dom kultury, czyli, (powiedzmy), razem. A Koło Gospodyń Wiejskich? 
R: Mhm... ((namysł)) (.4) 
A: .mmm Tutaj – na czym państwa współpraca polega? (.4) To, z tego, co pamiętam, to Pan mówił o... 
R: O... o tej... że... że nas panie uczyły właśnie tych... i zapraszały nas do siebie... No jak by to... jak by to... .mmm no też można powiedzieć, że wspólne przedsięwzięcia i ((namysł)) (.5) taaa... też to samo. 
A: A tutaj kto zainicjował współpracę? 
R: .yy Jedna z praco... jeden z pracowników. Jeden z pracowników Środowiskowego Domu... 
A: Aha, czyli też tak samo... dobrze... i tutaj jakie są powody tej współpracy? 
R: .mmm ((namysł)) (.6) No... to chęć nauczenia się czegoś nowego, prawda... Wzbogacenia się. Może... możliwość... możliwość (.4) jakby to określić... nauczenia się (.4) przekazywania pewnej... pewnej wiedzy odnośnie wykonywania użytecznych... użytecznych prac.. jakoś tak ((śmiech)) 
A: A od którego roku państwo współpracują? 
R: ((namysł)) .mm Od dwa tysiące trzeciego roku. 
A: A jak często? 
R: Tu od czasu do czasu... 
A: I zostało jeszcze... Ośrodek Kultury w Krzeszowicach. 
R: Mhmm... (.7) to też – wspólne przedsięwzięcia. 
A: I tutaj – kto zainicjował współpracę? 
R: Tu... Ośrodek Kultury. Oni... oni przede wszystkim nas tam zapraszają. 
A: A z jakiego powodu państwo współpracują z nimi? 
R: (.7) No... to daje nam możliwość prezentacji naszych... naszych osiągnięć i... (.4) i możliwość... (.5) możliwość .yy no – zaistnienia. Ale to w tym się zawiera, że prezentacja naszych osiągnięć. 
A: A od kiedy państwo z nimi współpracują? 
R: Od dwa tysiące pierwszego roku. 
A: A jak często? 
R: Często. 
A: A teraz chciałabym, żeby Pan popatrzył się ((szum))(.1) organizacje i powiedział... i uszeregował je w zależności od tego... 
R: ((wchodzi w słowo)) ...intensywności? 
A: Ważności. Od tych, które są dla państwa najważniejsze. 
R: To tak... Stowarzyszenie – to pierwsze, to... to jeden. .yy To co w środku... Koło Gospodyń to jest trzy, a tam to będzie dwa. 
A: Aha... dobrze. W takim razie tutaj mam teraz organizacje, z którymi współpracują często i od czasu do czasu. W przypadku tylko Koła Gospodyń Wiejskich – czemu nie współpracują państwo regularnie? Z czego to wynika? 
R: (.4) Nnno... przede wszystkim .hh z odległości, prawda... ((śmiech)) że tam jest pewna odległość do pokonania, bo to nie jest w tej samej miejscowości. Po drugie (.2) Koło Gospodyń Wiejskich nie ma... takich... .mm takiej... takiej szerokiej działalności, która by... która by budziła zainteresowanie u nas, prawda... I z kolei (.4) z ich strony nie ma tej... tej otwartości... zapotrzebowania na przyjmowanie naszych form działalności, czy też no... jakieś (pogłębianie) współpracy. 
A: A w takim razie, jeśli idzie o te organizacje, z którymi państwo regularnie współpracują. To tutaj skąd wzięła się ta potrzeba takiej stałej, regularnej współpracy? 
R: (.6) Z uświadomienia potrzeby – tak to będę powtarzał do znudzenia – ale to jest... to jest taka... taka prawda, potrzeby integracji społecznej. 
A: Czyli to, o czym Pan wcześniej mówił. 
R: Tak... tak... tak... O to... .oo wychodzenie .yy do społeczności lokalnej. (.4) Odzyskiwanie – chodzi tutaj o osoby, które noszą w sobie takie wewnętrzne zranienie, że poprzez swoją chorobę zostały wyłączone z życia, jakby wyłączone z życia. I naznaczone chorobą i wyłączone z życia. Przez... przez tego rodzaju kontakty dokonuje się ich (.2) przywracanie społeczności i oni wracają przez to... nie są już traktowani z pogardą... jak... jak... jak... ale normalnie jako ludzie, którzy .mmm mają pewne wartości do przekazania i są takimi samymi ludźmi, jak inni, jak wszyscy inni. Mają swoje wartości. 
A: A jak to się stało, że akurat z tymi organizacjami podjęli państwo tą współpracę? 
R: (.5) No te... te... organizacje były... były najaktywniejsze, a tam o szkole nie mówiliśmy, tak? Bo to już nie jest pozarządowa... 
A: No to już nie jest... nie jest pozarządowa. 
R: (.4) Nno... .yy głównie dlatego, że... że te... te organizacje były .yy .hh były chętne do współpracy, prawda... Bo tam wspomniałem, że... że myśmy... myśmy w przypadku Stowarzyszenia czy też Koła Gospodyń wyszli z tą inicjatywą i została to... zostało to przyjęte, prawda.... przez drugą stronę.... pozytywnie. Tak... Z kolei właśnie .hh zaproszenie, propozycję tego Ośrodka Kultury w Krzeszowicach no... wychodziły naprzeciw naszym planom i możliwościom, że mogliśmy właśnie to... to zrobić, co oni oczekiwali. 
A: A czy pamięta Pan taką może sytuację, w której próbowaliście państwo nawiązać jakiś kontakt z kimś, współpracę z organizacją, ale to nie wyszło? 
R: (.10) ((namysł)) Nie... chyba nie... chyba nie było takiej sytuacji. 
A: A czy widzi Pan jeszcze jakieś potencjalne możliwości współpracy z innymi organizacjami? 
R: ((śmiech)) Zaraz mi Pani zada pytanie, z jakimi, tak? ((śmiech)) Z pewnością... z pewnością byłaby taka możliwość... jeszcze... jeszcze do współpracy. 
A: A w jakich sprawach moglibyście państwo współpracować. Jakie organizacje to aż tak bardzo nie będę Pana męczyć. W jakich sprawach moglibyście państwo współpracować? 
R: Na przykład moglibyśmy współpracować też .yy (.6) z klubami... z klubem sportowym, prawda... To tak powiem... Korzystne dla... dla uczestników. .mmm Nasz klub tam istniejący to... to tylko tam ma piłkę nożną, brak jest innych sekcji. Więc to tak by się przydał klub, żeby był... (Wiele atrakcji) i wtedy tam właśnie uczestnicy mogliby się odnaleźć, prawda... .yyy no... Korzystaliśmy tam właśnie kiedyś z basenu ale to się... to się wyczerpało, te chęci. 
A: A z czyjej strony to się wyczerpało? 
R: Podopiecznych. Że... że już przestało ich to po jakimś czasie interesować... tak... no... Z kim jeszcze można byłoby nawiązać współpracę... (.5) W małym środowisku, takim, jak tam, jak to nasze... (.4) Ochotnicza Straż Pożarna jest ((śmiech)) ale... ale to powiedzmy... wiadomo to... powiedzmy... no to można... można zaprosić .ii jakoś... jakoś usłyszeć .yy.hh wypowiedź komendanta, jak... jak trzeba... trzeba bezpiecznie obchodzić się z prądem i ogniem. A tutaj jakiejś większej możliwości no to nie bardzo widzę... 
A: A Pan na jaki... 
R: ((wchodzi w słowo)) Nie... nie ma tam... Tam, gdy chodzi o tamten nasz... nasz środowiskowy typ organizacji pozarządowych .mm nie widzę... nie widzę innych tam... nie widzę ich... 
A: A w jakimś szerszym polu? Chociażby w regionie, czy... 
R: (.8) .mm tak... Jakie... jakie... jakie byśmy tutaj mogli... 
A: Znaczy – nie chodzi mi o same organizacje, tylko na jakich polach moglibyście państwo współpracować? Czy jest coś, na czym zależałoby Panu, żeby nawiązać współpracę, w jakiejś kwestii? 
R: Mhm... mhm.. Tak... Więc na polu sportowym oczywiście, na polu .yy też... właśnie (.7) .mm teatru, prezentacji teatralnej – gdyby istniała taka organizacja... () Znaczy – są organizowane też właśnie takie – pan Jan () organizuje Albertiadę na przykład – to są takie przeglądy doroczne .yy teatru, to... to mogłoby być ono... to jest też jakieś stowarzyszenie mimo wszystko, tu można by... można by... moglibyśmy nawiązać .yy jeszcze tego nie zrobiliśmy ((śmiech)). A .hhh może to jest... może to jest zaniedbanie z naszej strony. Byłoby to jak najbardziej zgodne z naszymi... naszą działalnością i tez tutaj jest właśnie .hh dobra... dobra możliwość wykazania się, bo... bo potem oni (.4) w Teatrze Słowackiego występują ci laureaci i to jest wielka frajda... prawda... jak tam ktoś .yy jakaś grupa się pokaże. Bardzo się z tego cieszą. Stają się sławni ((śmiech)). 
A: A na jakich polach raczej nie możliwa jest współpraca z innymi organizacjami? 
R: (.4) ((z namysłem)) Na jakich polach... (.6) ((westchnięcie)) Trudno mi jest powiedzieć. (.5) Na pewno... na pewno z... ale to sprawy... sprawy biznesowe i to tutaj nie wchodzą w grę, prawda... Ale możemy tak powiedzieć, że... że no nie jesteśmy organizacją, która by... która by mogła .yy funkcjonować w systemie gospodarczym, prawda... i współpracować z przedsiębiorcami, prawda... To... to.. to jest raczej niemożliwe. Niemożliwa oczywiście jakby... chętnie byśmy przyjmowali jakiś... jakąś formę sponsoringu .yy.hh bo na przykład brakuje nam nieraz pieniążków, żeby organizować jakieś... jakieś formy wypoczynku. Owszem, jesteśmy (.4) .yy beneficjentami „pefronu” i tam nas... dofniansowują trochę, ale... ale tak, jak w tym roku mamy trudności, nie wiadomo, czy uda nam się gdzieś wyjechać. 
A: A chciałabym teraz troszku porozmawiać o... o konkurencji między organizacjami. Czy widzi Pan, że organizacje pozarządowe konkurują między sobą? Czy dostrzega Pan coś takiego? 
R: Nie dostrzegam... nie dostrzegam. 
A: A tak jak wspominał Pan na początku o tym... na temat: z jednej strony te Środowiskowe Domy Samopomocy a z drugiej te Warsztaty Terapii Zajęciowej. Czy można tu mówić o jakiejś konkurencji? Czy raczej nie? 
R: Raczej nie. To jest... to jest po prostu .hh odgórnie ujmowane w pewne... pewne decyzje i... .yy określenie... określenie form działalności. Tak jak powiedziałem –Warsztaty Terapii Zajęciowej ((trzask-sekunda nieczytelna)) niż Środowiskowy Dom. Ale to niezależnie od... od tych instytucji, prawda... One to przyjmują, prawda, bo.. bo nie są tutaj .hh władne do tego, żeby one ustanawiały te... te formy działania. One zostają podane, prawda... 
A: A pomiędzy jakimiś innymi organizacjami – czy dostrzega Pan konkurencję? 
R: Nie dostrzegam i uważam, że... że taka konkurencja nie... nie byłaby chyba zdrowa ani potrzebna, bo na... na ogół jakby moje doświadczenie dowodzi – raczej... raczej jest (.3) tyle... tyle problemów do podjęcia, że .yy właśnie na polu pomocy społecznej każdy może się wykazać, prawda... nie wchodząc w drogę () bo właśnie to jest () i wielu ludzi czekających na pomoc. 
A: Czyli akurat w tej dziedzinie nie byłaby pożądana? 
R: Nie, absolutnie. 
A: A teraz chciałabym trochę porozmawiać o współpracy państwa organizacji z samorządem lokalnym. Wcześniej Pan mówił, ze jesteście finansowani z samorządu... czy ewentualnie podejmowaliście państwo wspólne działania z samorządem lokalnym? 
R: (.5) ((z namysłem)) Działania... nie przypominam sobie. 
A: Mhm… A czy samorząd podejmował może jakieś takie wspólne działania z innymi organizacjami pozarządowymi? (.5) Czy zna Pan takie sytuacje? 
R: Nie. 
A: Czyli u państwa w regionie, bo rozumiem, że teraz mówimy o… 
R: ((wchodzi w słowo)) Tak… tak… tak… Jest ten… jest ten sposób, że… że… że samorząd owszem – zauważa naszą działalność, .yy co jakiś czas na… na… na… posiedzeniach rady, przynajmniej raz w roku na posiedzeniach rady miasta i gminy .yy (.3) pojawia się temat „Ośrodki wsparcia” i wtedy jest prezentowana nasza działalność. Było raz i drugi takie zdarzenie, że radni .yy przyjeżdżali, żeby zobaczyć jak… jak to w praktyce wygląda no i jak tam działalność się dokonuje. ((z namysłem)) No i to było tyle… no i to było tyle. .hh (.3) No może… może tu trzeba… trzeba docenić to, że jednak ten samorząd lokalny podejmuje wysiłek nadzoru nad takim tym zadaniem, jakim jest… zadaniem społecznym jest prowadzenie Środowiskowego Domu, prawda… To się wiąże z tym, że jednak właśnie jest… te pieniążki z budżetu państwa są przekazywane nam, że… no właśnie ośrodek pomocy społecznej jako… jako reprezentujący właśnie samorząd, gminę, jest uprawniony do kontroli, prawda… On rozpisuje u nas tam co roku konkurs na prowadzenie Środowiskowego Domu, przeprowadza ten konkurs, tak że… .yy jest to .yyff w tym… w tym istniejącym porządku prawnym .yyy no niezbędne działanie, prawda… które konstytuuje, gwarantuje działalność (.2) Środowiskowego Domu. To… to w ten sposób, prawda… na… na… na tej płaszczyźnie, powiedziałbym, takiej .mm (.3) merytorycznej i zleconej… i zleconej przez… przez państwo, ministerstwo. 
A: A jak… to są takie zadania, które są narzucone jednak na samorząd, prawda? Przez ustawę… 
R: Tak… tak.. tak.. Ale wiemy .zzyy są on zlecone, jednakże .yy skądinąd wiadomo, że nie we wszystkich gminach istnieje Środowiskowy Dom, prawda… A więc nie wszystkie samorządy są skłonne… są skłonne przyjąć to zlecenie i wykonać, prawda… A trzeba… trzeba pewnej .yy no… szerokości horyzontów i no… i chęci, żeby… żeby… żeby to przyjąć, żeby się zgodzić, prawda… I spełniać to… to… to czego prawo wymaga dla (ukonstytuowania) tego domu i jego działalności, 
A: A to od samorządu zależy, czy on zdecyduje się na utworzenie środowiskowego… 
R: Tak… tak… tak… 
A: Aha… A z czego wynika w takim razie ta decyzja samorządu? Albo – brak decyzji na utworzenie…? 
R: ((śmiech)) Z czego wynika? No… przede wszystkim .yy z… ze zrozumienia… ze zrozumienia przez .yyhh decydentów samorządu… samorządu lokalnego o potrzebie tego typu działalności. Oni muszą… oni muszą wiedzieć, że my na terenie właśnie tej społeczności lokalnej… w tej społeczności lokalnej są ludzie, właśnie ta kategoria osób, która wymaga tego rodzaju pomocy, prawda… To… to… to jest… to jest .yy z ich trony spełnianie tego obowiązku, że… żeby objąć ((namysł)) swoją działalnością całą społeczność, dla której oni stanowią samorząd, nie pomijając także tych ludzi, no, pokrzywdzonych przez los no i… może… prawda… nie mających siły przebicia i nie… nie zabiegających o swoje sprawy… Tak że tutaj jest na pewno (.4) zasługa też tych… powiedzmy… radnych i wójtów czy burmistrzów, że… że… że oni widzą… widzą tych ludzi i chcą właśnie im jakoś tam pomóc. 
A: A jak Pan uważa – jak powinna wyglądać współpraca między samorządem a organizacjami pozarządowymi? (.4) Już tak ogólnie mówiąc, nie tylko o państwa domach, tylko ogólnie – jak powinna wyglądać taka współpraca między samorządem a organizacjami? 
R: (.6) ((namysł)) Samorząd (.3) powinien właśnie… .yy (.4) zabiegać najpierw o… (.4) o utworzenie takiej… tworzenie tych Ośrodków Wsparcia, a następnie (.4) no.. w sposób taki też merytoryczny kierować ta działalnością, w tym sensie, żeby… żeby… nie wiem, czy to powiem, co trzeba ((śmiech)) ale (wiem) z praktyki życia, żeby… żeby w tej .yy w tej kontroli, w tym nadzorze zwracać uwagę na sprawy… sprawy istotne, a nie… nie przeszkadzać, tylko… tylko właśnie… tylko wspierać te… tę działalność, prawda… .yy (.4) To się dzieje, gdy chodzi o przekazywanie .yy środków finansowych to… to… to się dzieje prawidłowo i nie ma tutaj nic do poprawienia. Natomiast… natomiast .hh no byłoby… byłoby też… .yy byłoby też (.4) dobrym… dobrym dziełem, gdyby samorząd mógł też ze swojego budżetu coś przekazać na działalność, prawda… Środowiskowych Domów. No… Jest też taka… jest też taka właśnie… widzę… widzę tutaj tę możliwość jakiejś… jakiejś właśnie współpracy, żeby (.2) ułatwić… ułatwić ludziom (.3) powrót do pracy zawodowej. Też gdyby… gdyby tutaj samorząd właśnie .yy okazał swoją pomoc, może, wspólnym wysiłkiem, więcej osób by tę pracę mogło odnaleźć. Istnieje… istnieje ta... inny rodzaj współpracy i to jest potrzebne, mianowicie .yy żeby istniało dalej. Niektóre z osób, naszych uczestników, potrzebują… zmienia się ich sytuacja życiowa i… .yy (.3) w jakimś momencie okazuje się, że im potrzebna jest pomoc w większym wymiarze. Już nie te .yy parę godzin codziennie, od poniedziałku do piątku, ale całodobowa. Bo na przykład umierają rodzice, prawda… to tak o tym… to takie… takie miałem przypadki. I wtedy istnieje potrzeba przeniesienia tej osoby, zapewnienie jej .yy jakichś godnych warunków życia – dalej, prawda… Chodzi konkretnie o to, żeby… żeby ona znalazła się w domu pomocy społecznej. 
A: I jak tutaj samorząd może pomóc? 
R: ((wchodzi w słowo)) W tej sytuacji samorząd pomaga w ten sposób, że najczęściej te osoby nie są zdolne sfinansować swojego pobytu w „depeesie”. Musi to dofinansować w znacznym stopniu… w znacznym stopniu gmina, prawda… Bo jeśli ktoś ma sześćset złotych renty, prawda, a pobyt kosztuje około dwóch tysięcy miesięcznie „depeesie” to… to… te tysiąc czterysta musi gmina płacić i to cały czas, prawda… dokąd ta osoba będzie żyła. To jest… to jest obciążenie ale jest to… jest to potrzebne, prawda… żeby właśnie te… te… te osoby miały stworzone (.2) właściwe warunki do życia, prawda… 
A: A co Pan sądzi o takich – czy w ogóle słyszał Pan o takich konkursach dla organizacji pozarządowych, które są ogłaszane przez władze samorządowe. 
R. (.5) No… słyszałem i uważam, że to jest dobra inicjatywa, dlatego że po pierwsze (.3) można dzięki tym konkursom stworzyć jakieś .mm wartościowe (.3) sprawy, prawda… mogą… mogą się dokonać. Społeczność lokalna może na tym skorzystać, bo… bo otrzyma dzięki tym konkursom coś, z czego będą (pewno) korzystać przez długi czas, a poza tym… no… pobudza to (.3) do dzia… do działania, prawda… innych i to jest… to jest pozytywne, że… że… że prawda… dzięki temu mogą ludzie .hh ożywiają się i (.5) wzbogacają, no… o… Dochodzi do… do… do… pewnych dokonań, które, które służą właśnie – im samym i innym ludziom właśnie. 
A: A jak to w ogóle wygląda u Państwa w gminie – czy mają miejsce takie konkursy dla organizacji pozarządowych? 
R: (.5) .yy Rzadko… Raz, kiedyś było… było… właśnie było… taka… taki konkurs… 
A: A czego on dotyczył? 
R: Dotyczył… dotyczył (.5) organizacji właśnie (.3) impre… imprez… imprezy sport… rekreacyjnej. Impre… impreza rekreacyjna dla… dla osób niepełnosprawnych… tam… było… Ja pamiętam to, ponieważ to mnie… to mnie dotyczyło, że tak powiem więc może i były inne konkursy, ale… ale nie wchodziłem .hh w ten krąg zainteresowania, bo… bo mnie to jakoś nie dotyczyło… i wtedy właśnie myśmy… myśmy skorzystali – to był taki właśnie .hh projekt… projekt tego pikniku dla osób niepełnosprawnych… 
A: Czyli państwo wtedy… 
R: … byliśmy współuczestnikami… to jest właśnie z… z.. tym Stowarzyszeniem Inicjatyw. To właśnie gmina zorganizowała… był… był to… był dofinansowany przez… przez samorząd .yy no… Musiał najpierw powstać projekt dokładny, prawda… ze wszystkim jak... jak to () sztuki, .yy no następnie udział tam były z… z tego… tego regionu tych… tych różnych ośrodków takich i innych, prawda… Oni przyjechali tam z… właśnie mieli program dla nich taki… taki inny… no… 
A: Sprawdziła się wtedy taka forma współpracy? 
R: Sprawdziła się… tak… tak… Ale to… to… to właśnie było… było niestety raz. 
A: Aha, tylko raz… Czyli to była taka jednorazowa państwa współpraca z samorządem, która, powiedzmy, nie wynikała z tego założenia. A czy byliby państwo zainteresowani jakąś bardziej regularną współpracą z samorządem? Właśnie na takim polu – na… na organizacji różnych .mmm 
R: ((wchodzi w słowo)) Tak, oczywiście… oczywiście. 
A: A ewentualnie w jakich kwestiach mogłaby mieć miejsce ta współpraca? Już w przypadku konkretnie państwa organizacji. Bo mówił Pan już wcześniej… czy jeszcze oprócz… bo wspominał Pan – jak wcześniej się pytałam – jeśli chodzi o pomoc taką finansową, ewentualnie pomoc przy usamodzielnianiu się… .yy czy też może nie usamodzielnianiu, ale przy takiej zmianie sytuacji życiowej na przykład przy przeniesieniu do domów pomocy społecznej i tutaj mogłaby być ta współpraca z samorządem taka finansowa, powiedzmy… 
R: ((wchodzi w słowo)) Jeżeli chodzi o właśnie .yy (.5) zatrudnianie. Nawet… nawet .yy umiesz… umieszczanie .yy w miejscu pracy, to może… to… to jest jeszcze… podkreślałem… Nie widzę więcej tak… tak… takiej specjalnej możliwości… 
A: Tak? 
R: No na… chodzi o kulturę oczywiście, a to tam wcześniej mówiłem o istniejącej już współpracy z Ośrodkiem Kultury, który też… działa w ramach samorządu, bo… bo on jest… kierownik teg… tego… tego Domu Kultury jest powoływany przez .yy radę miasta, przez… przez władze samorządowe. 
A: Mhm... 
R: Będziemy już kończyć? 
A: No już się zbliżamy powolutku do końca... 
R: Taka... długa ta rozmowa... 
A: No tak.... Dobrze... jak Pan myśli – co utrudnia takie kontakty z samorządem lokalnym? Jeśli chodzi o kontakty między organizacjami pozarządowymi a samorząd? 
R: .hhh ((namysł)) (.7) Co utrudnia, no... Ludzie. To, co jest w ludziach, prawda... Takie same czynniki... czynniki... czynniki osobowościowe. No... to tak, może... może półżartem, ale to... to chyba coś... coś z tego jest – jacy... jacy ludzie .yy biorą się do czegoś to mogą albo... albo zarazić tą swoją inicjatywą, albo zrazić. 
A: Czyli to tak jeśli chodzi o osoby, które biorą... które są w organizacjach. A ze strony samorządu? Czy tutaj tez te osoby mają – to kto jest w tym samorządzie – czy to ma znaczenie dla kontaktów? 
R: Ma. Ma na pewno... tak... tak... tak... Właśnie... () i miasta... czy... czy... czy... kto reprezentuje władzę samorządu... .hh ich otwartość i (inicjatywność) gdy chodzi o... o podejmowanie takich... takiej właśnie współpracy. Bo to są... powiedzmy sobie (.5) samorząd tworzą ludzie, prawda... I oni... oni... oni mogą być tacy albo inni, prawda... Albo się będzie chciało coś... będzie robić albo... albo też nie, prawda... Zadowolą się czymś mniejszym, czyli... czyli to też właśnie ich... ich aktywność ma duże znaczenie też, prawda... To że... że oni chcą wychodzić z... z jakimiś projektami współpracy, prawda... 
A: Czyli tutaj ma znaczenie... z jednej strony te osoby, które są w organizacjach pozarządowych, a z drugiej strony to, jak są otwarte i, jak Pan mówi, inicjatywne, czyli... inicjatywne, czyli... właśnie jak Pan to rozumie? Żebyśmy zrozumieli to tak samo... 
R: Podejmujące... podejmujące działania, prawda... i równo... równocześnie... równocześnie (.3) mające... mające pewne pomysły... prawda... pomysły... właściwie inspiracje jakieś, prawda... To... to musi się... musi się urodzić jakiś projekt, żeby... żeby dookoła niego skupili się ludzie i chcieli go realizować. Ktoś musi to (.3) pomyśleć i... i... i potem przekonywać innych, żeby... żeby w tym kierunku podążali, realizowali go. 
A: A czy uważa Pan, że organizacje pozarządowe mogą działać bez wsparcia z samorządu? 
R: (.5) Organizacje pozarządowe... mogą działać... mogą działać oczywiście, a... ale na pewno jest to... jest to zubożenie, jeżeli... jeżeli ((namysł)) nie istnieje jakaś... jakaś forma współpracy, a przynajmniej... a przynajmniej (.3) przejawianie przez samorząd .hh życzliwości... żeby troszkę za to życzliwy był tym działaniom... ((śmiech)) 
A: A mówił Pan, że to jest zubożenie. A jakie zubożenie? Jakiego rodzaju zubożenie, jeśli ten samorząd nie wspiera tych organizacji? 
R: No po prostu nie... nie... nie ma tej... tej realizacji nowych projektów, one nie powstają, te projekty w .yy sferze teoretycznej, a później nie... nie... nie dochodzą do realizacji, prawda... 
A: Czyli chodzi przede wszystkim o to, że .mm samorząd może doprowadzić do tego, że będzie więcej... powstawało więcej projektów. 
R: Tak, oczywiście. 
A: Dobrze, a teraz chciałam troszkę porozmawiać o tym jak podejmowane są decyzje i o tym, jak Pan patrzy na swoją organizację – czy uważa Pan, że pańska organizacja, Domy Pomocy, czy one są przygotowane do współpracy z samorządem? Czy są odpowiednio przygotowane do współpracy z samorządem? 
R: (.8) .mm No... .hh chyba nie, dlatego, że .yy (.4) przede wszystkim liczba... liczba... pracowników Środowiskowego Domu jest niewielka stąd też (.3) skupienie się na... na tej pracy codziennej, bieżącej, czyli... organizacja pracy (uczestników)... uczestnikom nie pozwala sobie znaleźć (.4) czasu i możliwości na... na... na taką w szerszym, w większym wymiarze współpracę z samorządem, prawda... My jesteśmy małą... nie dysponujemy po prostu odpowiednią liczbą... odpowiednią liczbą pracowników, którzy by właśnie mogli... mogli rozpropagować... ((dzwoni telefon, respondent odbiera)) ... byliśmy... w jakim momen... w jakim miejscu? 
A: Tak, rozmawialiśmy o tym przygotowaniu... 
R: ((wchodzi w słowo)) No... no... więc to jest... to jest... wie pani... za mała... za mała struktura organizacyjna, żeby ona .yy no miała takie... takie wielkie ambicje, że... że będzie na dużą skalę prowadzić współpracę. (.4) Owszem, Caritas, jako... jako całość bardziej może, ponieważ... taką... taką współpracę prowadzić, ponieważ on prowadzi .yy różnorodne dzieła i (.2) i no i na tych wielu polach właśnie może się spotykać z kolei... z tym.. z tym... z tymi działaniami, jakie samorząd podejmuje, prawda... Natomiast nasza działalność jest specyficzna no i (pomijają to), jeśli chodzi o te... o te ... o te braki (.2) kadrowe... tak... tak... że nie ma tej możliwości. 
A: A jakby Pan określił pozycję Środowiskowych Domów w gminie. Chodzi mi konkretnie o Pana,. ten, który Pan prowadzi. Jaka jest pozycja tej organizacji w gminie? 
R: Czy jak jest postrzegany? Czy... czy też... 
A: Tak, to z jednej strony... 
R: Czy też jego... jego (.5) formalne... 
A: Nie. Chodzi mi raczej o takie postrzeganie. Jak jest postrzegany? 
R: Hmmm... (.4) To jest dla mnie taka... taka niezręczna może sytuacja, żeby... żeby to oceniać, ale... (.4) w tych sytuacjach, kiedy dochodziło do spotkań z przedstawicielami samorządu, czyli kiedy bywałem na posiedzeniach, zapraszany na posiedzenia, rady... rady miasta, tam .hh prezentowałem działalność Środowiskowego Domu, było to przyjmowane bardzo życzliwie, z zainteresowaniem (.4) Z szacunkiem było... no, o tej pracy z uznaniem wypowiadali się radni, tak że jest to... jest to postrzeganie życzliwe jako... jako działalność (.2) bardzo pożyteczna. Ze świadomością, że ci ludzie – gdyby nie... nie... nie znaleźli się w Środowiskowym Domu, byliby skazani na... często na wegetację, nie mówiąc o tym, że... że... że mogłoby dochodzić, tak bywało nieraz, do różnych tragedii życiowych, prawda... A tak... (.4) widać... widać to jest to... jest to zrozumienie u... we władzach samorządu, że tutaj się .hh świadczy bardzo dużą pomoc, zwłaszcza tym ludziom... tym.. tej grupie społecznej właśnie... chorych psychicznie czy niepełnosprawnych. 
A: Co pana zdaniem decyduje o pozycji organizacji? Czy, tak jak to mówiliśmy wcześniej – tak, jak jest postrzegana? 
R: (.4) No ja myślę, że .yy charakter działalności, którą prowadzi, .yy i czy tą... i czy tą działalność wykonuje dobrze, prawda... Bo oczywiście można mieć zapisane w statucie i w programie działania bardzo... bardzo szczytne i dobre cele, te () realizować, prawda... To musi być... to musi być (.4) jakaś prawda wyrażona w życiu, w działalności tej organizacji, że to, co się... po co ta organizacja jest powołana, w tym wypadku Środowiskowy Dom, że ona to spełnia, prawda... Wtedy... wtedy jest dobrze postrzegana. 
A: Czyli tak podsumowując te najważniejsze rzeczy. Państwa organizacja ma taką raczej pozytywną... raczej pozytywnie postrzegana ze względu na to co robi i właśnie organizacje budują swoja pozycję dzięki temu jak realizują swoje cele i w zależności od tego, co robią, czemu się poświęcają. A proszę powiedzieć jaki udział mają organizacje pozarządowe w podejmowaniu decyzji przez samorząd? (.5) Chodzi mi o to – czy są jakieś decyzje, które samorząd konsultuje na przykład z organizacjami pozarządowymi? 
R: (.5) Na szerszą skalę nie spotkałem... nie spotkałem się z takimi konsultacjami, że... żeby... nie. Jeżeli istnieje (.4) mógłby być tutaj jakiś... jakiś wpływ to raczej nieformalny, prawda, że przekazuje się niektórym osobom, prawda... z samorządu... z rady miasta czy gminy no... pewne problemy, żeby one je podjęły, te osoby na... na... na posiedzeniu rady czy też na posiedzeniu takiej czy innej komisji, prawda... w ramach działalności rady miasta. 
A: A czy spotkał się Pan z takim właśnie nieformalnym przekazywaniem informacji odnośnie problemów? 
R: ((śmiech)) No... spotkałem się. Jeśli mógłbym o Środowiskowym Domu – jest to... jest to taka społeczność, wobec tego i... i ten problem nie jest może natury takiej znaczącej, ale... po prostu zabiegaliśmy o to, żeby... żeby... przekonywaliśmy jednego .yyhh wiceprzewodniczącej rady miasta, żeby... żeby ona .yy zabiegała o to, aby nie było płatności za pobyt w środowiskowym domu. To ona tam () uchwalała, no ale niestety skończyło się tak, jak się skończyło, że jednak taka uchwała została podjęta i ta odpłatność została wprowadzona. 
A: Czyli jednak tutaj nie udało się? 
R: Nie... nie było skuteczne... tak... 
A: A czy spotkał się Pan z czymś takim, że samorząd na przykład konsultował swoje decyzje z innymi organizacjami pozarządowymi? 
R: Nie spotkałem się. 
A: A czy ewentualnie byłby Pan zainteresowany czymś takim , żeby państwa organizacja, Środowiskowe Domy Pomocy, brały udział w takich konsultacjach? 
R: Oczywiście.... oczywiście, ale szczególnie... szczególnie zaś gdy chodzi o... (.5) ustawy bezpośrednio wiążące się z działalnością tam tego naszego domu... Teraz, tak jak to na początku naszego spotkania mówiłem, że jest przygotowywana ustawa. Ta ustawa... nowa ustawa o pomocy społecznej, uwzględniająca tez w swoim działania Środowiskowych Domów – nie była konsultowana ze Środowiskowymi ()... Uważamy to za pewien brak. Bo... bo powiedzmy ta problematyka jest nam najbliższa i, tak sądzimy, że najlepiej ją rozumiemy, znamy, moglibyśmy tutaj przekazać pewne informacje istotne dla kształtu ustawy. 
A: A to już na poziomie całego kraju, prawda? 
R: Na poziomie całego kraju. Ale.. ale... ale to też dotyczy właśnie... właśnie też samorządów lokalnych, prawda... że konsultacje, jeśli (.3) miałyby być jakieś takie decyzje podejmowane, a dotyczące środowiskowych domów, żeby... żeby były skonsultowane właśnie też z nami. 
A: A jak Pan sądzi, co stoi na przeszkodzie, żeby takie konsultacje... – bo mówił Pan, że u państwa raczej czegoś takiego nie ma – co stoi na przeszkodzie, żeby takie konsultacje pomiędzy samorządem a organizacjami pozarządowymi... żeby takie konsultacje zaistniały? 
R: Dobra wola tylko jest potrzebna i nic więcej. Tak to bywa ((śmiech)) 
A: Brak dobrej woli, tak? A z czego wynika ten brak dobrej woli? 
R: (.3) O... Boże kochany. To... to.. to jest trochę taka... taka .yy spekulacja i teoria dlatego, że ja takich doświadczeń nie miałem w swojej pracy, więc to jest raczej domyślanie się, niż odzwierciedlenie rzeczywistości. (.4) To może... to może wynikać po prosty też stąd, że ludzie nie znają.. nie znają (.3) problemów, które nurtują daną społeczność, prawda... nie zostało to w jakiś sposób pokazane, przybliżone. I stąd.... stąd się to bierze... Za... za ta wypowiedzią należy dodać, że to jest też nasza rola, żebyśmy właśnie potrafili pokazać te... te problemy, które nas nurtują i w ten sposób .yy no... obudzić... obudzić świadomość... zwiększyć świadomość u tych przedstawicieli samo... samorządu lokalnego, a wtedy oni będą... będą mieli większą... większą skłonność do podejmowania właśnie działań, także typu konsultacje. 
A: A państwo podejmowali takie działania? To znaczy – czy staraliście się państwo pokazać te problemy? Bo wcześniej wspomniał Pan o ty, że przedstawiał... 
R: ((wchodzi w słowo))Tak... tak.. podejmujemy... 
A: A czy to są takie... czy często takie działania maja miejsce, czy raczej nie? 
R: One.. one są doraźnie, tak jak... tak jak życie... życie to podpowiada i wymusza do pewnego stopnia. No tak, jak wspomniałem wcześniej, mówiliśmy o tych osobach, które .yy (.3) wymagają pełnej opieki w swoim... w swoim życiu i... ich umieszczenie w tych... w Domu Pomocy Społecznej to jest decyzja, jak powiedziałem, właśnie miast i samorządu. Myśmy tu byli (.3) w kilku przypadkach inicjatorami właśnie tego działania, żeby... żeby te osoby znalazły się... no i... no i znaleźliśmy () 
A: Czyli udało się, tak? 
R: Tak... tak... tak. W najbardziej... najbardziej koniecznych sytuacjach, jakie były – udało się nam to uzyskać. 
A: Czyli to było takie dofinansowanie do pobytu? 
R: Tak. 
A: Dobrze, czyli jeszcze podsumowując: u państwa raczej nie ma takich konsultacji ani z państwa organizacją, ani z innymi organizacjami pozarządowymi gminie. Czasem tylko są takie próby pokazania problemów, ale to raczej wychodzi od organizacji. Na przykład państwa. Dobrze – i już na koniec w takim razie. Ja chciałam się spytać – jakby Pan miał sobie wyobrazić taką sytuację, że organizacje pozarządowe chciałyby wyłonić – na przykład działające u państwa w regionie – chciałyby wyłonić jakiegoś przedstawiciela, który by reprezentował interesy organizacji na jakimś szerszym forum. Czy to we współpracy z samorządem, czy to we współpracy, powiedzmy, z innymi organizacjami. Na przykład z innych regionów Polski. Czy uważa Pan, że takim reprezentantem interesów powinna być jedna osoba, czy tez organizacja? 
R: (.10) Chodzi o ten... o jedną osobę.. o jedną organizację... Nie jedna osoba reprezentuje wiele różnych organizacji, tylko jedna osoba – jedną organizację. 
A: Nie... nie chodziło mi o... No właśnie – jak Pan uważa, że chcecie wyłonić jakąś reprezentacją, organizację z państwa regionu. Jak to powinno wyglądać? Czy właśnie chciałby, żeby to było po jednej osobie z każdej organizacji, czy też jedna osoba reprezentująca wszystkie organizacje, czy też może jedna organizacja, reprezentująca wszystkie organizacje? Co, Pana zdaniem, byłoby najskuteczniejsze? Jako reprezentacja interesów... 
R: Zależy, o jaką... jaką organizację chodzi, prawda... Jeżeli to jest mniejsza organizacja, myślę, że... że starczyłoby tutaj reprezentacja jednoosobowa. A jeżeli jest większa organizacja, także w swojej działalności kumulująca.. skupiająca wielość problemów i spraw, to wtedy... to wtedy jakiś zespół, ale też mógłby to być zespół kilkuosobowy, nie nadmiernie rozbudowany. 
A: A tak dla kilu organizacji? Bo tak u państwa działa ten Środowiskowy Dom Pomocy, działa to Stowarzyszenie, z którym państwo współpracują, Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych, ewentualnie Ośrodek Kultury... Jeśli wspólnie moglibyście państwo wyłonić jakiegoś reprezentanta – czy to by była jedna organizacja, czy też jedna osoba czy też jeszcze jakoś inaczej? 
R: No właśnie... Musiałoby być... musiałoby nastąpić jakieś porozumienie, ale to... to po prostu (.6) tak! To na zasa... zasadzie .ff porozumienia się musiałoby wyłonienie następować i jest.. myślę, że to jest możliwe... jest możliwe, że... że... że w takim właśnie środowisku lokalnym te... te... te istniejące, działające podmioty pozarządowe ... one są w stanie porozumieć się i wyłonić swego reprezentanta. 
A: A co by było ważne przy wyborze takiego reprezentanta? 
R: (.3) ...nnoo... 
A: Kim byście się państwo kierowali? 
R: To... to... to żeby... żeby on .yyy potrafił reprezentować wszystko skupiające się na tym terenie te... te... te organizacje, to przede wszystkim, a więc żeby nie .hh było tak, że jeśli należy do Stowarzyszenia – powiedzmy – Inicjatyw, tylko zabiegał o sprawy tegoż stowarzyszenia, a jednocześnie żeby miał na tyle dobrej woli i chęci działania, żeby też przedstawił sprawę Środowiskowego Domu.. Taka... taka... uwzględniał, prawda, te istotne sprawy, które przedstawiają poszczególne organizacje, prawda... Nie... stawiał na... na równi, prawda... nie preferował pewnych, prawda... organizacji przed innymi. () 
A: Bo chodzi mi o takie kryteria. To co, powiedzmy, można ocenić, jak już ktoś pełni tę funkcje reprezentacji. A jeśli mielibyście państwo wybierać kogoś? 
R: Tak... tak... tak... .nnooo 
A: Bo to czasem trudno ocenić na początku, czy ta osoba będzie reprezentować wszystkich, czy tylko siebie, prawda... Czy... czy... czy widzi Pan jakieś możliwości, jakieś kryteria, które można by zastosować, wybierając tego reprezentanta? 
R: (.6) No z pewnością chodziłoby o taką osobę, która .hh umie... umie przedstawiać problem, czyli taką też w sensie... w sensie .yy (.6) możliwości wypowiedzi, prawda... Żeby... żeby to właśnie .hh.nnoo wie Pani, o co mi chodzi? Żeby dana .yy ten przedstawiciel wybrany on potrafił w sposób jasny, dobry, prawidłowy, kompetentny i (.3) taki całościowy przedstawiać... przedstawiać też te... te... te sprawy, prawda... które on... no ... ma zgłoszone i powinien reprezentować, prawda... 
A: Dobrze, to podsumujmy już tę końcówkę. Jeśli idzie o taką reprezentacje to była by () całkiem pożądana, i... tylko że to musiałaby być taka reprezentacja, która nie preferuje nikogo, tylko przedstawia problemy... całe spektrum problemów, które dotyczą organizacji, a jeśli chodzi o kryteria wyboru takiej osoby albo organizacji, czy tutaj raczej osoby – Pan mówi o osobie, prawda?... 
R: Tak.. tak.. tak... 
A: Czyli kryteria wyboru tej osoby to by była przede wszystkim taka jasność w formułowaniu myśli i przedstawianiu całościowym problemów, w odpowiedni sposób zarysowany taki... 
R: Tak... tak... tak... 
A: To w takim razie chciałabym ostatnie już pytanie – czy ma Pan jeszcze coś do dodania od siebie. Czy... w tej tematyce, o której rozmawialiśmy – uważa Pan, że czegoś nie poruszyliśmy? 
R: ((śmiech)) No ja myślę, żeśmy poruszyli bardzo dużo i nawet nie myślałem, że... że o tylu sprawach będziemy rozmawiać, wobec tego żeśmy... żeśmy bardzo daleko powędrowali. Ja bym chciał tyle dodać, że jest Pani bardzo miłą osobą... 
A: ...Dziękuję! 
R: ... i bardzo dziękuję za wyrozumiałość, za cierpliwość... 
A: ... to ja bardzo dziękuję. Tyle czasu mi Pan poświęcił... 
R: ...tak... Ja .mmm przepraszam, może... może w innym... w innym dniu byłbym w tych swoich wypowiedziach i... z większym refleksem i może z większą... 
A: ... ale nie, wypowiedzi... wypowiedzi były bardzo dobre., proszę się naprawdę ()... 
R: ... proszę mi to wybaczyć, że... że... że tak... Ale jedno to () chciałem powiedzieć z całą szczerością to, co rozumiem, jak rozumiem, nawet, jeśli to było koślawe i takie bardziej... takie sobie... 
A: ...ależ proszę się nie przejmować!... 
R: ...może... może... może momentami jakoś... jakoś... jakoś płytkiej.. i nie całkiem takiej może profesjonalnej, ale .hh tak, jak... tak jak potrafiłem na to, to... to... 
A: Ja dziękuję Panu bardzo za szczerość, to jest najważniejsze. 
R: ((śmiech)) 

KURTYNA